- مقدمه مترجم 1
- مقدمه ناشر 1
- تولد تا هجرت به بغداد 2
- بغداد 3
- رحلت شیخ مفید و زعامت سیّد مرتضی 4
- ورود شیخ طوسی به بغداد و زعامت شیخ مفید 4
- حوادث تلخ بغداد 5
- رحلت سیّد مرتضی و زعامت شیخ طوسی 5
- هجرت شیخ به نجف 6
- شاگردان شیخ طوسی 7
- آثار قلمی شیخ 9
- فهرست موضوعی کتابهای شیخ 10
- چند سطری درباره کتاب حاضر 16
- چند نکته پیرامون این ترجمه 17
- مقدمه مؤلف 19
- فصل اوّل: بحث در غیبت امام زمانعلیه السلام 20
- طریق اول 21
- بحث در غیبت امام زمان «ع» 21
- طریق دوم 22
- اصل اوّل: «وجوب و لزوم امامت» 24
- اشکال اول 25
- اشکالات مخالفان امامت 25
- اشکال دوم 26
- اشکال سوم 26
- سؤال 27
- پاسخ 27
- جواب اشکال اول 27
- اشکال 27
- پاسخ 28
- جواب اشکال دوم 29
- جواب اشکال سوم 30
- قلناالّذی نقوله أنّ وجود الإمام المنبسط الید إذا ثبت أنّه لطف لنا علی ما دلّلنا علیه ولم یکن إیجاده فی مقدورنا لم یحسن أن نکلّف إیجاده لأنّه تکلیف ما لا یطاق، وبسط یده وتقویة سلطانه قد یکون فی مقدورنا وفی مقدور اللَّه، فإذا لم یفعل اللَّه تعالی علمنا أنّه غیر واجب علیه وأنّه واجب علینا، لأنّه لا بد من أن یکون منبسط الید لیتمّ الغرض بالتکلیف، وبیّنا بذلک أنّ بسط یده لو کان من فعله تعالی لقهر الخلق علیه، والحیلولة بینه وبین أعدائه وتقویة أمره بالملائکة رُبما أدّی إلی سقوط الغرض بالتکلیف، وحصول الإلجاء، فإذاً یجب علینا بسط یده علی کلّ حال وإذا لم نفعله أتینا من قبل نفوسنا. 34
- اشکال 34
- پاسخ 35
- اشکال 36
- اشکال 36
- پاسخ 36
- پاسخ 37
- اشکال 38
- پاسخ 38
- پاسخ 39
- اشکال 39
- سؤال 40
- پاسخ 41
- وأمّا الّذی یدلّ علی الأصل الثانی 45
- اصل دوم: «عصمت امام» 45
- اصل سوم: خارج نبودن حقّ از میان امّت اسلامی 46
- دلیل اول 47
- اشاره 47
- ادله فساد اعتقاد کیسانیه ادله فساد اعتقاد کیسانیه 47
- شهادت حجرالاسود(16) به امامت امام سجادعلیه السلام 48
- شهادت حجرالاسود(17) به امامت امام سجادعلیه السلام 48
- دلیل دوم 49
- دلیل سوم 49
- دلیل چهارم 49
- سؤال 50
- پاسخ 50
- اشکال 50
- پاسخ 51
- ردّ اعتقاد ناووسیه 52
- ردّ اعتقاد واقفیه 52
- اخبار شهادت امام کاظمعلیه السلام 53
- تصریح امام کاظم بر امامت امام رضاعلیهما السلام 63
- ادله امامت امام کاظمعلیه السلام و ردّ نظر واقفیه 73
- پاسخ 73
- سؤال 73
- امّا آنچه که واقفیه روایت کردهاند: 74
- توضیح خبر 75
- توضیح خبر 77
- توضیح خبر 79
- توضیح خبر 80
- توضیح خبر 81
- توضیح خبر 82
- توضیح خبر 83
- توضیح خبر 85
- توضیح خبر 86
- توضیح خبر 88
- توضیح خبر 89
- توضیح خبر 90
- توضیح خبر 91
- توضیح خبر 92
- توضیح خبر 93
- توضیح خبر 94
- توضیح خبر 94
- توضیح خبر 95
- توضیح خبر 96
- توضیح خبر 96
- توضیح خبر 97
- توضیح خبر 98
- توضیح خبر 99
- توضیح خبر 100
- توضیح خبر 101
- توضیح خبر 101
- توضیح خبر 102
- توضیح خبر 103
- توضیح خبر 104
- توضیح خبر 105
- توضیح دو خبر 106
- توضیح خبر 107
- توضیح خبر 108
- توضیح خبر 109
- توضیح خبر 109
- توضیح خبر 110
- عوامل پیدایش واقفیه 111
- روایاتی که در طعن راویان واقفه آمده است 116
- بیان بعضی از معجزات امام علی بن موسی الرضاعلیه السلام 122
- شبهه 129
- ایجاد شبهه توسط مخالفان در مورد ولادت امام زمانعلیه السلام 129
- جواب شبهه 130
- شبهه 132
- جواب شبهه 133
- رد سایر فرقههایی که قائل به امامت غیر ولی عصرعلیه السلام هستند 136
- فلسفه و حکمت غیبت 140
- فلسفه و حکمت غیبت 140
- اشکال 141
- پاسخ 142
- امّا نوع اول 147
- امّا نوع دوم 147
- پاسخ 150
- اشکال 151
- پاسخ 152
- اشکال 153
- پاسخ 153
- وضعیت اجرای حدود الهی در زمان غیبت 154
- سؤال 154
- پاسخ 154
- پاسخ به این دو ادّعا 156
- چگونگی تشخیص اعتقاد حقّ در زمان غیبت 157
- سؤال 157
- پاسخ 158
- سؤال 159
- نظر سیّد مرتضی 160
- پاسخ 160
- علت غیبت حضرت از شیعیان و دوستداران 161
- علت غیبت حضرت از شیعیان و دوستداران 161
- جواب میگوییم 164
- اگر گفته شود 164
- اشکال 165
- پاسخ 166
- پاسخ 167
- اشکال 167
- نظر مرحوم سیّد مرتضی 168
- پاسخ 168
- اشکال 168
- «مخفی بودن ولادت حضرت صاحب الزمان امری غیر عادی نبوده است» 170
- اشکال 172
- پاسخ 172
- اشکال 173
- «مخفی بودن مکان امام زمانعلیه السلام» 173
- پاسخ 174
- «چند مثال» 175
- «غیبت حضرت یوسفعلیه السلام» 176
- «غیبت حضرت موسیعلیه السلام» 176
- «غیبت حضرت یونسعلیه السلام» 176
- «غیبت صاحب حمار» 177
- «غیبت اصحاب کهف» 177
- اشکال 178
- اخبار معمّرین [کهن سالان] 178
- پاسخ 179
- وجه اول 179
- اخبار کهنسالان عرب و عجم که در کتب تاریخ از آنها یاد شده است. 180
- «لقمان بن عاد» 181
- «ربیع بن ضبع» 183
- «مستوغر بن ربیعه» 185
- «اکثم بن صیفی» 185
- «درید بن صمة» 188
- «محصن بن غسان» 188
- «عمرو بن حممّه دوسیّ» 190
- «حارث بن مضاض جرهمی» 190
- «عبد المسیح بن بُقیله غسّانی» 191
- «نابغة جعدی» 193
- «ابوطمحان قینیّ» 195
- «زهیر بن جناب» 196
- «ذو الاصبع عدوانی» 196
- «دوید بن نهد» 197
- «حارث بن کعب» 198
- «کهنسالان فارس و عجم» 200
- «یعرب بن قحطان» 201
- «عمرو بن عامر مزیقیا» 201
- «عمرو بن لُحیّ» 202
- «جلهمة بن أدد» 202
- «دلیل دیگر بر امامت حضرت صاحب الزمانعلیه السلام» 206
- «روایات عامه در اینکه ائمّهعلیهم السلام دوازده نفرند» 207
- «روایات خاصه [شیعه] در اینکه امامان، دوازده نفر هستند» 212
- متن لوح فاطمهعلیها السلام متن لوح فاطمهعلیها السلام 217
- اشاره 217
- جواب اشکال 233
- اشکال 233
- «روایات ائمّه در مورد غیبت امام زمانعلیه السلام» 234
- اشکال 247
- پاسخ 248
- مهدیعلیه السلام از فرزندان علی و فاطمهعلیهما السلام 255
- مهدیعلیه السلام از اولاد و نسل امام حسینعلیه السلام 257
- اشاره 260
- بطلان قول کسانی که معتقدند مهدی کسی غیر از 260
- اشکال 260
- پاسخ 260
- ابطال قول کسانی که بر امام صادقعلیه السلام توقف کرده 266
- ابطال قول محمدیه 269
- واقفیه و بطلان اعتقادشان 269
- امامت امام حسن عسکریعلیه السلام 270
- فوت سیّد محمّد در زمان حیات پدرش امام هادیعلیه السلام 271
- معجزات امام حسن عسکریعلیه السلام 274
- ردّ کسانی که معتقدند امام حسن عسکریعلیه السلام از دنیا نرفته و همان مهدی است. 289
- ردّ کسانی که میگویند امام حسن عسکریعلیه السلام پس از مرگ زنده میشود 291
- ردّ کسانی که معتقد به فترت پس از شهادت امام حسن عسکریعلیه السلام شدهاند 293
- ردّ کسانی که بعد از امام حسن عسکریعلیه السلام به امامت جعفر بن علی 294
- ردّ کسانی که گفتهاند امام حسن عسکریعلیه السلام فرزند نداشت 295
- ردّ کسانی که گفتهاند پس از امامت امام حسنعلیه السلام، امامت منقطع شده است. 299
- رد امامت جعفر بن علی [جعفر کذاب] و اثبات اینکه امامت پس از حسن و حسین «در دو برابر هرگز جمع نمیشود» 299
- «امّا در اینکه جعفر بن علی معصوم نبوده» 300
- ردّ کسانی که به سیزده امام اعتقاد داشتهاند 302
- تذکّر 302
- فصل اوّل: بحث در غیبت امام زمانعلیه السلام 303
- زمان ظهور و خروج حضرتعلیه السلام 306
- اخباری که ظاهراً با اخبار بالا منافات دارند 308
- اخباری که ظاهراً با اخبار بالا منافات دارند 308
- توجیه این اخبار 310
- توضیح و توجیه این اخبار 312
- اشکال 313
- پاسخ 313
- اثبات ولادت حضرت صاحب الزمان «ع» 314
- فصل دوم: اثبات ولادت حضرت صاحب الزمانعلیه السلام 314
- فصل سوم: اخبار کسانی که صاحب الزمانعلیه السلام را زیارت کردهاند 339
- اخبار کسانی که صاحب الزمان «ع» را زیارت کردهاند 340
- «متن نسخه دفتری که از ناحیه حضرت صادر شده است» 362
- معجزات حضرت در زمان غیبت 367
- فصل چهارم: در معجزات صاحب الزمانعلیه السلام در زمان غیبت 367
- توقیعات وارده از حضرت صاحب الزمانعلیه السلام 370
- فصل پنجم: عواملی که مانع از ظهور صاحب الامرعلیه السلام شده است 406
- علّتی که مانع از ظهور صاحب الامر «ع» شده است 407
- علّتی که مانع از ظهور صاحب الامر «ع» شده است 407
- اشکال 407
- پاسخ 408
- جواب 409
- اشکال 409
- پاسخ 410
- اشکال 410
- فصل ششم: اخبار سفیران امامعلیه السلام در زمان غیبت 421
- اخبار سفرای امام «ع» در زمان غیبت 421
- مفضل بن عمر 423
- سفیران مورد تأیید 423
- حمران بن اعین 423
- معلّی بن خنیس 424
- نصربن قابوس لخمی 425
- ومنهم نصر بن قابوس اللّخمی: 425
- محمّد بن سنان 426
- عبداللَّه بن جندب بجلی 426
- علی بن مهزیار اهوازی که مورد ستایش بود 427
- عبدالعزیز بن مهتدی قمی اشعری 427
- علی بن جعفر همّانی 429
- ایوب بن نوح بن درّاج 429
- ابو علی حسن بن راشد 430
- صالح بن محمدبن سهل همدانی 431
- سفیران سرزنش شده که مورد تأیید نبودهاند 431
- علی بن ابی حمزه بطائنی، و زیاد بن مروان قندی، و عثمان بن عیسی رواسی 432
- فارس بن حاتم بن ماهویه القزوینی 432
- احمد بن هلال عبرتائی 433
- نواب خاص حضرت 434
- اوّل: ابو عمرو عثمان بن سعید عمری قدس سره 434
- عثمان بن سعید عمری 434
- ابوجعفر محمّد بن عثمان بن سعید العمریّ 439
- ابوالقاسم حسین بن روح 447
- چند توقیع از توقیعات حضرت حجّتعلیه السلام 452
- چند توقیع از توقیعات حضرت حجّتعلیه السلام 452
- نسخه طومار [اهالی قم] مسائل محمّد بن عبداللَّه بن جعفر حمیری خطاب به حضرت حجّتعلیه السلام 454
- توقیع 456
- توقیع 456
- توقیع 457
- توقیع 457
- توقیع 458
- توقیع 458
- توقیع 459
- توقیع 460
- توقیع 460
- توقیع 461
- پاسخ 461
- پاسخ 462
- پاسخ 463
- پاسخ 463
- پاسخ 464
- پاسخ 465
- پاسخ 465
- پاسخ 465
- پاسخ 466
- پاسخ 466
- پاسخ 467
- پاسخ 468
- پاسخ 468
- پاسخ 468
- پاسخ 469
- سؤال 469
- ادامه بحث در مورد فضایل حسین بن روح 470
- ابوالحسن علی بن محمّد سَمُری 478
- ذکر مذمومین و سرزنش شدگان 482
- ذکر مذمومین و سرزنش شدگان 482
- ابو محمّد معروف به شریعی 482
- محمّد بن نصیر نمیری 483
- احمد بن هلال کرخی 484
- ابو طاهر محمّد بن علی بن بلال 485
- حسین بن منصور حلاج 486
- ابن ابی عزاقر 488
- توقیعی که در طعن و لعن ابن ابی عزاقر خارج شد 496
- متن توقیع شریف 497
- در بیان ماجرای ابی بکر بغدادی برادر زاده شیخ ابی جعفر محمّد بن عثمان عمری و حکایت ابی دلف مجنون 499
- ابو الحسین محمّد بن جعفر اسدی رحمه الله 503
- احمد بن اسحاق و ابراهیم بن محمّد همدانی و احمد بن حمزة بن یسع 504
- در بیان عمر شریف حضرت «ع» 505
- فصل هفتم: در بیان عمر شریف حضرتعلیه السلام 505
- نشانههای پیش از قیام و ظهور امام زمانعلیه السلام 509
- فصل هشتم: در بیان پارهای از صفات، سیره و اخلاق حضرت صاحب الزمانعلیه السلام 537
- برخی از صفات و مقامات حضرت صاحب الزمان «ع» 537
- فهرست منابع ترجمه غیبت شیخ طوسی 548
- پی نوشت ها 552
10 / 419 - ریان بن صلت میگوید: از امام رضاعلیه السلام شنیدم که میفرمودند: خداوند متعال مبعوث نفرمودند پیامبری را مگر با حکم تحریم خمر و اینکه به بداء برای خداوند متعال اقرار کند که «او هر کاری را بخواهد انجام میدهد» (244) و اینکه در میراث او کندر باشد.
11 / 420 - احمد بن محمّد بن ابی نصر، از ابی الحسن امام رضاعلیه السلام نقل میکند که عن أبی الحسن الرضاعلیه السلام قال: [قال علیّ بن الحسین وعلیّ بن أبی طالب قبله ومحمّد بن علیّ و جعفر بن محمّدعلیهم السلام:
کَیْفَ لَنا بِالْحَدِیثِ مَعَ هذِهِ الآیةِ «یَمْحُوا اللَّهُ ما یَشاءُ وَ یُثْبِتُ وَ عِنْدَهُ أُمُّ الْکِتابِ».
فَأَمّا مَنْ قالَ: بِأَنَّ اللَّهَ تَعالی لا یَعْلَمُ بِشَیْءٍ إِلّا بَعْدَ کَوْنِهِ فَقَدْ کَفَرَ وَخَرَجَ عَنِ التَّوحِیدِ.
421 - وقد روی سعد بن عبد اللَّه عن أبی هاشم الجعفری قال: سأل محمّد بن صالحالأرمنیّ أبامحمّد العسکریّ عن قول اللَّه - عزّوجلّ -: «یَمْحُوا اللَّهُ ما یَشاءُ وَ یُثْبِتُ وَ عِنْدَهُ أُمُّ الْکِتابِ».
فَقالَ أَبُو مُحَمَّدٍ: وَ هَلْ یَمْحُو إِلّا ما کانَ وَ یُثْبِتْ إِلّا ما لَمْ یَکُنْ، فَقُلْتُ فی نَفْسِی هذا خِلافُ ما
حضرت فرمودند: علی بن الحسین، امام زین العابدین و پیش از ایشان امیرالمؤمنین و امام باقر و امام صادقعلیهم السلام میفرمودند: با توجّه به آیه مبارکه «خداوند هر چیزی را بخواهد محو میکند و آنچه را که بخواهد ثابت نگه میدارد و ام الکتاب در نزد اوست» (245) چگونه میتوانیم از آینده خبر دهیم.
و امّا کسی که میگوید: خداوند فقط بعد از وجود اشیا به آنها علم دارد نه قبل از وجودشان، این شخص کافر شده و از توحید خارج است.
12 / 421 - محمدبن صالح ارمنی در مورد آیه شریفه «خداوند هر چیزی را بخواهد محو میکند و آنچه را که بخواهد ثابت نگه میدارد و ام الکتاب در نزد اوست» (246) از وجود مبارک حضرت امام حسن عسکریعلیه السلام سؤال کرد. امامعلیه السلام فرمودند: آیا غیر از این است که آنچه را که بوده محو فرموده و آنچه را که نبوده اثبات میکند؟ محمّد بن صالح ارمنی میگوید: با خودم گفتم این که امام فرمودند، با آنچه که هشام بن حکم یَقُولُ هِشامُ بْنُ الحِکَم: إنّه لا یَعْلَمُ الشّیءَ حَتّی یَکُونُ؟ فَنَظَرَ إِلَیَّ أَبُومُحَمَّدٍعلیه السلام فَقالَ: تَعالَی الْجَبّارُ الْعالِمُ بِالأَشْیاءِ قَبْلَ کَوْنِها. والحدیث مختصر.
422 - الفضل بن شاذان، عن محمّد بن علیّ، عن سعدان بن مسلم، عن أبی بصیر قال: قلت له: أ لهذا الأمر أمد نریح أبداننا وننتهی إلیه؟