ترجمه کتاب الغیبة صفحه 475

هروی می‌گوید: احدی را ندیدم که بهتر و کوتاه‌تر و مفیدتر از او در این مسأله جواب دهد.

61 / 354 - ابو حسین محمّد بن فضل بن تمام رحمه الله گفته است: کتاب تکلیف را در خدمت ابوجعفر محمّد بن احمد زکوزکی متذکر شدیم و معتقد بودیم که این کتاب فقط با اهل غلو است [و فقط آن‌ها از آن استفاده می‌کنند چرا که به نظر ما حاوی غلو بود]و این در حالی بود که آن کتاب اولین کتابی بود که آن را نوشته بودیم [و در علوم حدیث تازه کار بودیم در همان حال از ابی جعفر محمّد بن احمد زکوزکی شنیدم که می‌گفت: ابن ابی عزاقر در خصوص کتاب تکلیف، از طرف خود کاری نکرده است بلکه او فقط کتاب را منظّم و مرتّب کرده است و به خدمت شیخ ابوالقاسم حسین بن روح می‌رفت و کتاب را به ایشان عرضه می‌داشت و در محضر او کتاب را چک و اصلاح می‌کرد و پس از تصحیح کتاب خارج می‌شد و برای ما نقل می‌کرد و دستور می‌داد تا این‌که ما آن را بنویسیم؛ یعنی در واقع حسین بن روح بود که دستور نسخه‌برداری را داده بود.

ابوجعفر در ادامه می‌گوید: من آن کتاب را با خط خودم در بغداد در طومار و دفتر مینوشتم.

قال ابن تمام: فقلت له: تفضّل یا سیّدی فادفعه [إلیّ حتّی أکتبه من خطّک.

فقال لی: قد خرج عن یدی.

فقال ابن تمام: فخرجت وأخذت من غیره فکتبت بعد ما سمعت هذه الحکایة.

355 - وقال أبوالحسین بن تمام: حدّثنی عبد اللَّه الکوفیّ خادم الشیخ الحسین بن روح‌رضی الله عنه قال: سئل الشیخ - یعنی أباالقاسم‌رضی الله عنه عن کتب ابن أبی العزاقر بعد ما ذمّ وخرجت فیه اللّعنة، فقیل له: فکیف نعمل بکتبه وبیوتنا منها ملاء؟ فقال:

أَقُولُ فِیها ما قالَهُ أَبُو مُحَمَّدٍ الْحَسَنِ بْنِ عَلِیٍ‌ّعلیه السلام وَقَدْ سُئِلَ عَنْ کُتُبِ بَنِی فَضّال، فَقالُوا: کَیْفَ نَعْمَلُ بِکُتُبِهِمْ وَبُیُوتَنا مِنْها ملاء؟

فَقالَ‌علیه السلام: «خُذُوا بِما رَوَوْا وَذَرَوْا ما رَأَوْا».

ابن تمام می‌گوید: به ابوجعفر گفتم: ای آقای من! لطف کرده آن را در اختیار من قرار دهید تا از روی خط شما آن را بنویسم. ابوجعفر گفت: آن نسخه را از دست داده‌ام. ابن تمام می‌گوید: بعد از آن‌که این حکایت را شنیدم، از خدمت ابی جعفر خارج شده و از شخص دیگری آن را گرفته و نوشتم.