ترجمه کتاب الغیبة صفحه 495

7 و 8 - و ای منکر خاندان کسری و ساسانی که در نسبت و حسب و نسب اعجمی و فارسی پسندیده پنهان شده‌اند؛ همان گونه که طایفه بنی لوی در میان عرب پیچیده و پنهان شده‌اند.

12 / 380 - صفوانی می‌گوید از ابا علی بن همام شنیدم که می‌گفت: از محمّد بن علی عزاقری شلمغانی شنیدم که می‌گفت: حقّ، یک حقیقت واحد است، امّا لباس‌هایش مختلف است، گاهی در لباس سفید است، گاهی در قرمز و روزی هم در لباس کبود.

ابن همام گفته است: این اولین حرفی بود که از او شنیدم و انکارش کردم، چون این حرف همان اعتقاد اهل حلول است.(229)

381 - وأخبرنا جماعة، عن أبی محمّد هارون بن موسی، عن أبی علیّ محمّد بن همام: أنّ محمّد بن علیّ الشلمغانیّ لم یکن قطّ باباً إلی أبی القاسم ولا طریقاً له ولا نصبه أبوالقاسم لشی‌ء من ذلک علی وجه ولا سبب ومن قال بذلک فقد أبطل وإنّما کان فقیهاً من فقهائنا وخلّط وظهر عنه ما ظهر وانتشر الکفر والإلحاد عنه.

فخرج فیه التوقیع علی ید أبی القاسم بلعنه والبراءة [منه ممّن تابعه وشایعه وقال بقوله.

382 - وأخبرنی الحسین بن إبراهیم، عن أحمد بن علیّ بن نوح، عن أبی نصر هبة اللَّه بن محمّد بن أحمد، قال: حدّثنی أبوعبد اللَّه الحسین بن أحمد الحامدیّ البزّاز المعروف بغلام أبی علیّ بن جعفر المعروف بابن زهومة النوبختیّ - وکان شیخاً مستوراً - قال: سمعت روح بن أبی القاسم بن روح یقول:

لمّا عمل محمّد بن علیّ الشلمغانی کتاب التکلیف، قال [الشیخ یعنی أباالقاسم‌رضی الله عنه:

13 / 381 - ابوعلی محمّد بن همام گفته است: محمّد بن علی شلمغانی هرگز باب و طریق رسیدن به ابوالقاسم حسین بن روح نبوده، حسین بن روح هم او را به هیچ سمتی منصوب نکرده و هیچ دلیلی بر آن نیست و هر کسی معتقد باشد که او نایب حسین بن روح بوده، اعتقادش باطل است. او فقط فقیهی از فقهای ما بود، بعد از آن عقیده‌اش با باطل مخلوط گردید و معلوم شد آنچه که از او ظاهر شد و کفر و الحاد از او منتشر گشت. پس از آن به دست ابوالقاسم در خصوص لعن و بیزاری از او و پیروان و دوستانش از ناحیه مقدسه حضرت صاحب الامرعلیه السلام توقیعی خارج شد.

14 / 382 - ابو عبداللَّه حسین بن احمد حامدی بزاز، معروف به غلام ابی علی بن جعفر، مشهور به ابن زهومه نوبختی که پیرمرد گوشه‌گیری بود، گفت: از روح پسر ابوالقاسم حسین بن روح شنیدم که می‌گفت: وقتی که محمّد بن علی شلمغانی کتاب تکلیف را انجام داد و نوشت، شیخ ابو القاسم رضی الله عنه گفت: کتاب را برایم بیاورید تا آن را اطلبوه إلیّ لأنظره، فجاءوا به فقرأه من أوّله إلی آخره، فقال: ما فیه شی‌ء إلّا وقد روی‌الأئمّة إلّا موضعین أوثلاثة، فإنّه کذب علیهم فی روایتها لعنه اللَّه.

383 - وأخبرنی جماعة، عن أبی الحسن محمّد بن أحمد بن داود وأبی عبد اللَّه الحسین بن علیّ بن الحسین بن موسی بن بابویه أنّهما قالا: ممّا أخطأ محمّد بن علیّ فی المذهب فی باب الشهادة، أنّه روی عن العالم‌علیه السلام أنّه قال: إذا کان لأخیک المؤمن علی رجل حقّ فدفعه (عنه) ولم یکن له من البیّنة علیه إلّا شاهد واحد وکان الشاهد ثقة رجعت إلی الشاهد فسألته عن شهادته، فإذا أقامها عندک، شهدت معه عند الحاکم علی مثل ما یشهده عنده، لئلّا یتوی حق امرئ مسلم.