ترجمه کتاب الغیبة صفحه 92

قالَ: صاحِبُ الْبَهْمَةِ، وَأَبُوالْحَسَنِ فِی ناحِیَةِ الدّارِ وَمَعَهُ عناقٌ مَکِیّةٌ وَیَقُولُ لَها: اُسْجُدِی للَّهِ‌ِ الَّذِی خَلَقَکِ.

ثُمَّ قالَ: أَما إنَّهُ الَّذِی یَمْلأَُها قِسْطَاً وَعَدْلاً کَما مُلِئَتْ ظُلْمَاً وَجَوْرَاً.

فأوّل ما فیه: أنّه سأله عن مستحقّ (هذا) الأمر بعده فقال: «صاحب البهمة» وهذا نصّ علیه بالإمامة.

وقوله: «أَما إِنَّهُ یَمْلأَُها قِسْطَاً وَعَدْلاً (کَما مُلِئَتْ ظُلْمَاً وَجَوْرَاً)». لا یمتنع أن یکون المراد أنّ من ولده من یملأها قسطاً وعدلاً، وإذا احتمل ذلک سقطت المعارضة.

17 / 41 - یحیی بن اسحاق علوی از پدرش نقل می‌کند که محضر امام صادق‌علیه السلام رسیدم و از صاحب امر امامت پس از ایشان سؤال کردم.

حضرت فرمودند: همان که همراه آن حیوان است. در همین حال ابوالحسن [کاظم‌علیه السلام] در گوشه‌ای از [حیاط] منزل همراه یک بزغاله مکی بود و به بزغاله می‌گفت: برای خدایی که تو را خلق کرده سجده کن.

بعد حضرت فرمودند: آگاه باش که او کسی است که زمین را پر از عدل و داد می‌کند همان‌طور که پر از ظلم و جور شده باشد.

توضیح خبر

تأویل خبر این است که سائل در مورد کسی از حضرت سؤال کرده است که بعد از امام‌علیه السلام مستحق این مقام و منصب است و حضرت هم فرمودند: صاحب بهیمه [حیوان]، این جمله نصّ بر امامت امام کاظم‌علیه السلام است و امّا این‌که حضرت فرمود: بدان که او زمین را پر از عدل و داد می‌کند همان‌طور که پر از ظلم و جور شده است، مانع از این معنا نیست که مقصود حضرت این باشد که کسی از فرزندان او زمین را پر از عدل و داد می‌کند. وقتی که این احتمال درست باشد [که هست] دیگر اختلافی وجود ندارد.

42 - قال: وحدّثنی الحسین بن علیّ بن معمّر، عن أبیه، عن عبد اللَّه بن سنان قال: