راز پنهانی و رمز پیدایی صفحه 347

نه عدالت خواهی مردم، شرط لازم ظهور است و نه عمل آنها به عدالت

مدّعای سوم نویسنده این است که: «اگر ظهور در جامعه فاسد روی دهد، امام مهدی علیه السّلام نیز فرجامی چون دیگر امامان خواهد داشت». استدلال نویسنده اوّلا به حدیث امام باقر علیه السّلام است که می گوید: «براساس این حدیث شریف، پیش شرط ظهور، عدالت خواهی مردم است» . ثانیا از این که دولت عدالت، جامعه عدالت پذیر می خواهد (مقدّمه اوّل) و این که: جامعه فاسد، عدالت را نمی پذیرد (مقدّمه دوم) ، نتیجه گرفته است که: جامعه تنها در صورتی عدالت را می پذیرد که فاسد نباشد.

درباره استشهاد نقلی نویسنده باید گفت که حدیث امام باقر علیه السّلام به هیچ وجه از «عدالت خواه» بودن مردم سخن نمی گوید. فرمایش ایشان این است که در زمان میزان (عدالت) ، مردم نیز مطابق عدل رفتار می کنند و مثلا به وعده خود عمل می نمایند. این معنا ربطی به «عدالت خواهی» مردم ندارد.

امّا استدلال عقلی نویسنده از دو مقدّمه و یک نتیجه تشکیل شده که هردو مقدّمه عقلا محلّ اشکال و ایراد است.

اشکال مقدّمه اوّل در مباحث گذشته مطرح شد و آن این بود که هیچ ضرورت عقلی و نقلی وجود ندارد بر این که جامعه پیش از ظهور حضرت مهدی علیه السّلام خواهان عدالت و تشنه یک رهبر الهی باشد و شرط پیروزی آن حضرت وجود چنین آمادگی عمومی برای پذیرش ایشان پیش از ظهور نیست. این مطلب را همراه با نقد نوع نظریّاتی که در مقام اثبات چنین نظریّه ای بود، به تفصیل مطرح نمودیم و احتیاجی به تکرار مباحث نیست.

امّا مقدّمه دوم، یک سخن و ادّعای جدید است که می گوید: شرط پذیرش عدالت، فاسد نبودن جامعه است. این ادّعا با همه سخنانی که معمولا در این موضوع گفته می شود، متفاوت است. آن چه عموما می گویند این است که جامعه اگر هم فاسد باشد (یعنی فساد در آن رواج داشته باشد) همین که افراد آن خواهان عدالت شوند و تشنه ظهور یک منجی الهی گردند، کفایت می کند. با این ترتیب