تدبیر و تقدیر در نظام آفرینش از دیدگاه قرآن و حدیث صفحه 105

ملائكه و بعضي از مردم، اثبات مي‌كند، البته به شرط اذن و به قيد ارتضاء و اين خودش تمليك شفاعت است، يعني با همين كلامش دارد شفاعت را به بعضي از بندگانش تمليك مي‌كند و مي‌تواند بكند، چون (لَهُ الْمُلْكُ وَ لَهُ الاَْمْرَ.)

پس اين بندگان كه خدا مقام شفاعت را به آنان داده، مي‌توانند به رحمت و عفو و مغفرت و ساير صفات علياي او تمسك نموده، بنده‌اي از بندگان خدا را كه گناه گرفتارش كرده، مشمول آن صفات خدا قرار دهند و در نتيجه بلاي عقوبت را كه شامل او شده از او برگردانند و در اين صورت ديگر از مورد حكم عقوبت بيرون گشته، ديگر مصداق آن حكم نيست، زيرا تأثير شفاعت از باب حكومت است، نه از باب تضاد و تعارض و اين مطلب با گفتار خود خداي‌تعالي كه مي‌فرمايد: «فَاُولئِكَ يُبَدِّلُ اللّهُ سَيِّاتِهِمْ حَسَناتٍ - خدا گناهان ايشان را مبدل به حسنه مي‌كند» (70 / فرقان) كاملاً روشن و بي اشكال مي‌شود. چون به حكم اين آيه خدا مي‌تواند عملي را با عملي ديگر معاوضه كند،

واسطه‌هاي‌تكويني‌وتشريعي‌وشمول‌تغييرودگرگوني (237)

هم چنان كه مي‌تواند يك عمل موجود را معدوم سازد: «وَ قَدِمْنا اِلي ما عَمِلُوا مِنْ عَمَلٍ فَجَعَلْناهُ هَباءً مَنْثُورا،» (23 / فرقان) و «فَاَحْبَطَ اَعْمالَهُمْ - پس اعمالشان را بي‌اثر كرد» و «اِنْ تَجْتَنِبُوا كَبآئِرَ ما تُنْهَوْنَ عَنْهُ نُكَفِّرْ عَنْكُمْ سَيِّئاتِكُمْ - اگر از گناهان كبيره اجتناب كنيد گناهان صغيره شما را محو مي‌كنيم» (31 / نساء) و «اِنَّ اللّهَ لا يَغْفِرُ اَنْ يُشْرَكَ بِهِ وَ يَغْفِرُ مادُونَ ذلِكَ لِمَنْ يَشآءُ - خدا اين گناه را نمي‌آمرزد كه به وي شرك بورزند و گناهان پايين‌تر از آن را از هر كس بخواهد مي‌آمرزد،» (48 / نساء) و اين آيه به طور مسلم در غير مورد ايمان و توبه است، براي اين كه ايمان و توبه شرك قبلي را هم جبران نموده و آن را مانند ساير گناهان مشمول آمرزش خدا مي‌كند.

و نيز همان طور كه مي‌تواند عملي را مبدل به عملي ديگر كند، مي‌تواند عملي اندك را بسيار كند «اُولئِكَ يُؤْتَوْنَ اَجْرَهُمْ مَرَّتَيْنِ - اينان اجرشان دو برابر داده مي‌شود،» (54/قصص) و «مَنْ جآءَ بِالْحَسَنَةِ فَلَهُ عَشْرُ اَمْثالِها - هر كس كار نيكي كند ده برابر مثل آن را خواهد داشت،» (160 / انعام) و نيز همان طور كه مي‌تواند عملي را با عملي ديگر مبدل

(238) تدبير و تقدير در نظام آفرينش

نموده و نيز عملي اندك را بسيار كند و همچنين مي‌تواند عملي را كه معدوم بوده، موجود سازد: «كساني كه ايمان آوردند و ذريه‌شان نيز از ايشان پيروي نموده ايمان آوردند ما ذريه‌شان را به ايشان ملحق مي‌كنيم و ايشان را از هيچ يك از اعمالي كه كردند محروم و بي‌بهره نمي‌سازيم، كه هر مردي در گـرو عملي است كه انجام داده است.» (21 / طور) (1)

تقدير الهي و دخالت واسطـه‌ها

«لَـهُ مـا فِـي السَّمـواتِ وَ مـا فِـي الاَْرْضِ مَنْ ذَا الَّذي يَشْفَعُ عِنْدَهُ اِلاّ بِاِذْنِهِ!»

(255 / بـقره)