تدبیر و تقدیر در نظام آفرینش از دیدگاه قرآن و حدیث صفحه 148

(338) تدبير و تقدير در نظام آفرينش

تأثير گناهان در بروز مصايب اجتماعي

«وَ مـا اَصـابَكُـمْ مِـنْ مُصيبَـةٍ فَبِمـا كَسَبَـتْ اَيْـديكُـمْ وَ يَعْفُـوا عَـنْ كَثيـرٍ!»

(30 / شوري)

كلمه «مُصيبَتْ» به معناي هر ناملايمي است كه به انسان برسد، گويي از راه دور به قصد آدمي حركت كرده، تا به او رسيده است و مراد از جمله «ما كَسَبَتْ اَيْديكُمْ - آنچه دست‌هــاي شمــا كســب كــرده» گنــاهــان و زشتي‌هـاست و معناي جلمه «وَ يَعْفُوا عَنْ كَثيرٍ،» اين است كه خـداونـد از بسياري از همان گنـاهـان و زشتي‌هايتان مي‌بخشايد.

خطاب دراين آيه اجتماعي و متوجه به‌جامعه است و مانند خطاب‌هاي ديگر منحصر به خطاهاي جزئي و به فرد فرد اجتماع نيست و لازمه‌اش اين است كه مراد به مصيبت هم مصايب عمومي و همگاني، از قبيل قحطي و گراني و وبا و زلزله و امثال آن باشد. پس مراد از آيه اين شد كه مصايب و ناملايماتي كه متوجه جامعه شما مي‌شود، همه به خاطر گناهاني است كه مرتكب مي‌شويد و خدا از بسياري از آن گناهان در مي‌گذرد و

تأثير گناهان در بروز مصايب اجتماعي (339)

شما را به جرم آن نمي‌گيرد.

آيه شريفه در معناي آيات زير است: «ظَهَرَ الْفَسادُ فِي الْبَرِّ وَ الْبَحْرِ بِما كَسَبَتْ اَيْدِي النّاسِ لِيُذيقَهُمْ بَعْـضَ الَّذي عَمِلُوا لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُونَ - اگر فساد در خشكي و دريا پيدا شود به خاطر گناهاني است كه مردم مي‌كنند و پيدا شدن آن براي اين است كه خـداوند نمونه‌اي از آثار شوم اعمالشان را به ايشان بچشاند، شايد برگردند.» (41 / روم)

«وَ لَــوْ اَنَّ اَهْــلَ الْقُــريآ امَنُــوا وَ اتَّقَــوْا لَفَتَحْنــا عَلَيْهِمْ بَــرَكــاتٍ مِــنَ السَّمــآءِ وَ الاَْرْضِ وَ لكِنْ كَذَّبُوا - و اگر مردم شهرها ايمان مي‌آوردند و تقوي پيشه خود مي‌كردند، ما بــركــت‌هايي از آسمــان و زميــن بــه رويشــان مي‌گشــوديــم، امــا به جــاي ايمــان و تقوي تكذيب كردند،» (96 / اعراف) و «اِنَّ اللّهَ لا يُغَيِّرُ ما بِقَوْمٍ حَتّي يُغَيِّرُوا ما بِأَنْفُسِهِمْ - خــدا نعمت‌هــاي هيــچ قــومي را دگــرگــون نمي‌ســازد، تا آن كه خــودشــان وضع خود را دگرگون كنند و رفتار خود را تغيير دهند.» (11 / رعد) و آيات ديگري كه همـه دلالـت دارد بـر ايـن كـه بيـن اعـمال آدمي و نظام عالم ارتباطي خاص برقرار است.