تدبیر و تقدیر در نظام آفرینش از دیدگاه قرآن و حدیث صفحه 154

«هيچ چيز نيست مگر آن كه نزد ما از آن خزينه‌ها هست و ما نازل نمي‌كنيم مگر بــه انـــــدازه‌اي معلـــــوم.» (21 / حجــر)

اين آيه مي‌رساند كه تمامي اشياء عالم نزد خدا موجودند و به وجودي نامحدود و غير مقدر با هيچ تقدير، موجودند و تنها در هنگام نزول، تقدير و اندازه‌گيري مي‌شوند.

و نيز آيه فوق اين معنا را هم افاده مي‌كند: كه اشياء - در فاصله ميان پيدايش و بازگشت ـ بر طبق مقتضايي سير مي‌كنند كه كيفيت آغازشان آن را اقتضاء كرده و بر

(352) تدبير و تقدير در نظام آفرينش

آن سرنوشتي از سعادت و شقاوت و خير و شر جريان مي‌يابند كه ابتداي وجودشان اقتضاي آن را دارد و اين معنا از آيات زير نيز استفاده مي‌شود: «كُلٌّ يَعْمَلُ عَلي شاكِلَتِه - هر كسي بر طينت خود مي‌تند» (84 / اسراء) و «وَ لِكُلٍّ وِجْهَةٌ هُوَ مُوَلّيها - هر كسي براي خــود هـدفـي معيـن دارد كه خـواه و نـاخـواه به همـان سـو روي مي‌كنـد.» (148 / بقره)(1)

محـدوديت شناخت انسان از آينده

«وَ اللّـهُ غـالِبٌ عَلـيآ اَمْـرِه وَ لكِـنَّ اَكْثَـرَ النّاسِ لا يَعْلَمُـونَ!» (21 / يـوسـف)

انسان فكرش محدود بوده و تنها نظرش معطوف به چيزهايي است كه جلو چشمش حاضر است. حال را مي‌بيند و از آينده غفلت دارد. دولت يك روزه را دولت مي‌شمارد و موفقيت يك ساعته را غلبه و پيروزي مي‌پندارد و عمر كوته و كالاي اندك خود را مقياس همه چيز قرار مي‌دهد، ولي خداي متعال چون محيط به زمان و مكان و حاكم بر دنيا و

1- الميـــــــــــــــزان ج 2، ص 141.

محدوديت شناخت انسان از آينده (353)