تدبیر و تقدیر در نظام آفرینش از دیدگاه قرآن و حدیث صفحه 46

معناي جمله اين است كه ما هر چيزي را با مصاحبت قدر (توأم با اندازه‌گيري) خـــــلـق كــرديم.

قدر هر چيز عبارت است از مقدار واحد و هندسه‌اي كه از آن تجاوز نمي‌كند، نه از جهت زيادي و نه از جهت كمي و نه از هيچ جهت ديگر. خداي تعالي در اين‌باره مي‌فرمايد: «وَ اِنْ مِنْ شَيْ‌ءٍ اِلاّ عِنْدَنا خَزائِنُهُ وَ ما نُنَزِّلُهُ اِلاّ بِقَدَرٍ مَعْلُومٍ - و هيچ چيز نيست

-103

مگر آن كه خزينه هايش نزد ماست و ما هيچ چيز را جز به قدر و به اندازه نازل نمي‌كنيم.» (21/ حجر) پس براي هر چيزي در خلقتش حدي است محدود كه از آن تجاوز نمي‌كند و در هستي‌اش صراطي است كشيده شده كه از آن تخطي نمي‌كند و تنها در آن راه سلــــوك مي‌نمـاينــد.(1)

تفـاوت خلق و تقـديـر

«ذلِكُـــمُ اللّـــهُ رَبُّكُــمْ لاآ اِلــهَ اِلاّ هُــوَ خلِــقُ كُــلِّ شَــيْ‌ءٍ!» (102 / انعــام)

خداوند متعال در اين كلام مجيدش خلقت خود را تعميم داده و هر موجود كوچك و بزرگي را كه كلمه «شي‌ء يا چيز» بر آن صادق باشد مخلوق خود دانسته و از آن جـمله فـرمـوده است:

1- الميـزان ج 37، ص 170.

(104) تدبير و تقدير در نظام آفرينش

«قُـلِ اللّـهُ خلِـقُ كُـلِّ شَيْ‌ءٍ وَ هُوَ الْواحِدُ الْقَهّرُ» (16 / رعد)