تدبیر و تقدیر در نظام آفرینش از دیدگاه قرآن و حدیث صفحه 66

(144) تدبير و تقدير در نظام آفرينش

خارجند و ما آن‌ها را غيب مطلق مي‌ناميم، البته آن غيب‌هايي هم كه پا به عرصه وجود و شهود و عالم حد و قدر نهاده‌اند در حقيقت و صرف نظر از حد و اندازه‌اي كه به خود گرفته‌اند باز به غيب مطلق بر مي‌گردند و باز همان غيب مطلقند و اگر به آن‌ها شهود مي‌گوييم با حفظ حد و قدري است كه دارند و مي‌توانند متعلق علم ما قرار گيرند، پــس ايــن مــوجــودات هــم وقتــي شهــودند كه متعلق علم ما قرار گيرند، وگرنه غيــب خـواهنــد بــــود.(1)

نسبــي بــودن غيــب

«وَ عِنْـــــدَهُ مَفــاتِـــــحُ الْغَيْـــــبِ لا يَعْلَمُهـــآ اِلاّ هُــــوَ!» (59 / انعــام)

البته جا دارد كه موجودت عالم را در موقعي كه متعلق علم ما قرار نگرفته‌اند غيب نسبي بناميم. براي اين كه اينطور غيب بودن وصفي است نسبي، كه برحسب اختلاف نسبت‌ها، مختلف مي‌شود، مثلاً موجودي كه در خانه و محسوس براي ماست نسبت به كسي كه بيرون خانه است غيب است و لكن براي ما غيب نيست و همچنين نور و رنگ‌ها

1- الميـــزان ج 13، ص 198.

نسبي بودن غيب (145)

براي حاسه بينايي شهودو براي حاسه شنوايي غيب است و شنيدني‌ها براي حاسه شنوايي شهود و براي حاسه بينايي غيب است و محسوسات اين دو حاسه نسبت به انساني كه داراي آن دو حاسه است شهود و نسبت به انسان كر و كور غيب است. روي اين حساب غيب‌هايي را كه خداي‌تعالي در آيه مورد بحث ذكر فرموده و گفته «وَ يَعْلَمُ مــا فِــي الْبَــرِّ وَ الْبَحْرِ وَ ما تَسْقُطُ مِنْ وَرَقَةٍ اِلاّ يَعْلَمُها وَ لا حَبَّةٍ في ظُلُمتِ الاَْرْضِ وَ لا رَطْبٍ وَ لا يابِسٍ...،» (59 / انعام) از هميــن نــوع غيــب‌هــاي نسبــي اســت، براي ايــن كــه همــه آنچــه كــه در آيــه ذكــر شــده امــور محــدود و مقدري است كه تعلق علم به آن محال نيست.(1)

1- الميـــــــزان ج 13، ص 198.

(146) تدبير و تقدير در نظام آفرينش