تدبیر و تقدیر در نظام آفرینش از دیدگاه قرآن و حدیث صفحه 70

مفاتح و خزينه‌ها را اينطور وصف فرموده كه داراي اندازه و قابل تحديد نيست، وقتي محدود مي‌شود كه از آن خزينه‌ها بيرون شده و به اين عالم كه عالم شهود است نازل شود و كتاب مبين را اينطور وصف فرموده كه مشتمل است بر دقيق‌ترين حدود موجودات و حوادث. پس كتاب مبين از اين جهت با خزينه‌هاي غيب فرق دارد، كتاب مبين چيزي است كه خداي‌تعالي آن را به وجود آورده تا ساير موجودات را ضبط نموده و آن‌ها را بعد از بيرون شدن از خزاين و قبل از رسيدن به عالم وجود و همچنين بعد از آن و بعد از طي شدن دورانشان در اين عالم حفظ نمايد، شاهد اين معنا اين است كه خداي‌تعالي در قرآن در مواردي از اين كتاب اسم برده كه خواسته است احاطه علمي پروردگار را به اعيان موجودات و حوادث جاري جهان برساند، چه آن موجودات و حوادثي كه مشهود براي ماست و چه آن‌هايي كه از ما غايب است و اما غيب مطلق را كه احدي را بدان راهي نيست اينطور وصف كرده كه اين غيب در خزينه‌ها و در مفاتحي قرار دارد كه نزد خداست و كسي را جز خود او بر آن آگهي نيست، بلكه بعضي آيات دلالت و يا لااقل اشعار دارد بر اين كه ممكن است ديگران هم بر كتاب نامبرده اطلاع پيدا كنند و لكن احاطه بر خزينه‌هاي غيب مخصوص خداست، مانند آيه «...في كِتابٍ مَكْنُـونٍ

(154) تدبير و تقدير در نظام آفرينش

لا يَمَسُّهُ اِلاَّ الْمُطَهَّروُنَ - ...در كتابي كه از خلق نهان است و جز پاكان به آن دسترسي ندارند.» (78 و 79 / واقعه)(1)

قـرار گرفتن موجودات در خـزاين غيب و ضبط آن در كتاب مبين

«وَ لا رَطْبٍ وَ لا يابِسٍ اِلاّ في كِتبٍ مُبينٍ!» (59 / انعام)

خزاين غيــب و كتــاب مبيـن در ايــن كه هر دو شامل تمامي موجوداتند تفاوت نــدارنــد و همــان طــوري كه هيچ موجودي نيست مگر اين كه براي آن نزد خدا خــزينــه‌اي اســت كه از آنجا مــدد مي‌گيــرد، همچنين هيچ موجودي نيست مگر اين كه كتاب مبين آن را قبــل از هستــي‌اش و در هنگــام پيــدايش و بعد از آن ضبط نموده

1- الميـــــزان ج 13، ص 200.

قرار گرفتن موجودات در خزاين غيب و ضبط آن (155)

و برمي‌شمــارد، جــز ايــن كــه كتــاب مبيــن از خــزينــه‌هاي غيــب درجــه‌اش نــازل‌تــر اســت، ايــن جــاست كــه بــراي هـر دانشمند متفكري اين معنــا روشــن مي‌شــود كه كتاب مبين در عين اين كه صــرفــا كتــابي است و بس، در عين حال از قبيل كــاغــذ و لوح هم نيست، چه اوراق مــادي هــر قــدر هم بزرگ باشد و هر طوري هم كه فرض شود گنجــايش آن را ندارد كه حتي تــاريـخ ازلــي خودش در آن نــوشتــه شــود تــا چــه رســد به ايــن كه تــاريــخ ازلــي و ابــدي موجودي ديگر در آن درج گــردد، تــا چــه رســد بــه ايــن كـه تـاريخ ازلـي و ابـدي تمامي موجودات در آن ضبــط شـــود.(1)

1- الميزان ج 13، ص 201.