تدبیر و تقدیر در نظام آفرینش از دیدگاه قرآن و حدیث صفحه 74

كلمه «مُصيبَت» به معناي واقعه و حادثه‌اي است كه به انسان يا هر چيز اصابت كند، هم شامل اصابه خير مي‌شود و هم اصابه شر و لكن استعمال آن در شر غلبه دارد، در نتيجه هر وقت كلمه مصيبت اطلاق شود بلا و گرفتاري به ذهن تبادر مي‌كند. و در آيه

1- الميزان ج 33، ص 106.

(162) تدبير و تقدير در نظام آفرينش

مورد بحث هم به همين معناست. و مراد به مصيبتي كه در زمين و از ناحيه آن به انسان‌ها مي‌رسد قحطي و آفت ميوه‌ها و زلزله‌هاي ويرانگر و امثال آن است و مراد به مصيبتي كه به جان آدمي روي مي‌آورد بيماري و جراحت و شكستن استخوان و مردن و كشته شدن و امثال آن است.

مراد به كتاب، لوحي است كه در آن همه آنچه بوده و هست و تا قيامت خواهد بــود نــوشتـــه شــده اسـت.

«لِكَيْـــلا تَـأْسَــوْ اعَلــي مـافـاتَكُـمْ وَ لا تَفْــرَحُــوا بِمــا اتيكُــمْ» (23 / حــديــد)

اين جمله بيانگر علت مطلبي است كه در آيه قبل بود، البته اشتباه نشود كه در آيه قبل دو چيز بود يكي خبري كه خدا مي‌داد از نوشتن حوادث قبل از وقوع آن و يكي هم خود حوادث، ولي اين آيه بيانگر خبر دادن خداست، نه خود حوادث و معنايش اين است كه ما به شما خبر مي‌دهيم كه حوادث را قبل از اين كه حادث شود نوشته‌ايم، براي اين

مقدرات و حوادث ثبت در كتاب (163)

خبرمي‌دهيم‌كه از اين‌به‌بعدديگر به‌خاطر نعمتي كه از دستتان‌مي‌رود اندوه مخوريد و بخاطرنعمتي‌كه خدا به‌شما مي‌دهد خوشحالي‌مكنيد، براي‌اين‌كه انسان اگر يقين كند كه آنچه فوت‌شده بايدمي‌شد و ممكن‌نبودكه فوت‌نشود و آنچه عايدش گشت بايد مي‌شد و ممكن نبود كه نشود، وديعه‌اي است كه خدا به او سپرده چنين كسي نه در هنگام فوت نعمت خيلــي غصــه مي‌خـورد و نه در هنگـام فرج و آمدن نعمت زيادشان مي‌شود.(1)

ام‌الكتاب و تغييرات در حكم و قضاء و محو و اثبات