- مقدمه 1
- اشاره 5
- اشاره 7
- اشاره 7
- حد 7
- اشاره 7
- 1-واژه شناسی حد 7
- ب)معنای اصلی واژه 8
- الف)ریشه واژه حد 8
- 2-اصطلاح شناسی حد 10
- الف)حد در متون دینی 10
- ب)حد در اصطلاح فقهی 20
- الف)انواع جرایم حدی در فقه اهل سنت 26
- 3-انواع جرایم حدی 26
- ب)انواع جرایم حدی در فقه شیعه 29
- اشاره 31
- تعزیر 31
- 1-واژه شناسی تعزیر 31
- 2-اصطلاح شناسی تعزیر 33
- الف)تعزیر در متون دینی 33
- ب)تعزیر در اصطلاح فقهی 36
- الف)به لحاظ ویژگی های کمّی و کیفی 37
- 3-تفاوت های حدود و تعزیرات 37
- اشاره 37
- ب)به لحاظ موضوع،نوع عقوبت و میزان مجازات 39
- الف)ارتکاب معصیت 40
- 4-موجبات فقهی اعمال تعزیر 40
- اشاره 40
- ب)اخلال در واجب 46
- ج)رفتار مفسده انگیز و خلاف مصالح عمومی 47
- 2-اصطلاح شناسی مشروعیت 49
- 1-واژه شناسی مشروعیت 49
- اشاره 49
- مشروعیت 49
- عصر غیبت 52
- 1-واژه شناسی غیبت 52
- الف)غیبت در اندیشه کلامی شیعه 53
- 2-اصطلاح شناسی غیبت 53
- ب)عصر غیبت در ادبیات فقهی 55
- لزوم عصمت امام 59
- اشاره 59
- اصل عدم ولایت 60
- اشاره 60
- 2-نگرش فقها به اصل عدم ولایت 61
- 1-مفهوم اصل عدم ولایت 61
- ب)توحید 63
- الف)استصحاب 63
- ج)آزادی انسان ها 64
- ولایت فقیه 66
- اشاره 66
- 1-تبیین مفهوم ولایت فقیه 67
- الف)مفهوم ولایت 67
- ب)مفهوم فقیه 68
- اشاره 71
- الف)ولایت مقیده فقیه 71
- 2-حدود اختیارات ولی فقیه 71
- ب)ولایت مطلقه فقیه 72
- اشاره 74
- ایران 74
- افغانستان 77
- دیگر کشورهای اسلامی 80
- اشاره 82
- اشاره 84
- 1-سید مرتضی 84
- اشاره 84
- متقدمین(فقهای پیش از محقق حلی) 84
- 2-شیخ طوسی 86
- 3-قطب الدین راوندی 87
- 4-طبرسی 90
- متأخرین(محقق حلی تا مقدس اردبیلی) 91
- 1-محقق حلی 91
- 2-فاضل آبی 93
- 4-فخر المحققین 94
- متأخر المتأخرین(مقدس اردبیلی تا معاصران) 95
- 2-شیخ بهایی 95
- 1-مقدس اردبیلی 95
- 3-میرزای قمی 96
- 4-شیخ انصاری 96
- 5-فقهای مشروطه خواه 98
- فقهای معاصر 99
- 1-سید احمد خوانساری 99
- 2-سید محمد شیرازی 100
- 1-لزوم شرایط اجتماعی خاص،برای اجرای حدود 103
- اشاره 103
- دلایل تحلیلی 103
- اشاره 103
- اشاره 103
- ب)جامعه توحیدی و مدینه فاضله 106
- ج)توجه به زمینه های اجتماعی جرم 110
- د)جامع نگری به احکام تربیتی اسلام 112
- 2-عدم حجیت خبر واحد در احکام شدید کیفری 114
- اشاره 114
- ج)شبهه عدم حجیت خبر واحد در احکام شدید کیفری 120
- د)بررسی شبهه 121
- ه)چند نکته 123
- 1-اجماع منقول از ابن ادریس و ابن زهره 125
- دلایل نقلی 125
- اشاره 125
- الف)احتمال ها در تفسیر ظاهر کلام ابن ادریس 127
- ب)بررسی احتمالات 128
- اشاره 136
- 2-روایت اشعثیات 136
- الف)بررسی سند 138
- ب)اشکال های سندی کتاب اشعثیات 139
- ج)بررسی دلالت واژگان 151
- د)اشکال دلالی 165
- 3-قاعده درأ 168
- اشاره 168
- الف)فقها و قاعده درأ 169
- ب)مستند روایی قاعده درأ 171
- ج)رجال شناسی و درایت حدیث 173
- د)مفهوم شناسی 176
- ه)احتیاط در دماء 182
- دیدگاه فقها 188
- اشاره 189
- 1-بر اساس دیدگاه جواز اقامه حدود 189
- نقد و بررسی 189
- 2-بر اساس دیدگاه عدم جواز اقامه حدود 190
- اشاره 193
- اشاره 195
- 1-شیخ مفید 195
- متقدمین 195
- 2-شیخ طوسی 196
- 3-سلّار 197
- متأخرین 198
- 1-علامه حلی 198
- 2-شهید اول 199
- 4-فاضل مقداد 200
- 5-محقق کرکی 201
- متأخرِ متأخرین 202
- 6-شهید ثانی 202
- 1-مقدس اردبیلی 202
- 2-فیض کاشانی 203
- 4-محقق نراقی 204
- 5-صاحب جواهر 205
- فقهای معاصر 207
- 1-امام خمینی 207
- اشاره 210
- استفتائات 210
- 2-مقام معظم رهبری 211
- 3-ناصر مکارم شیرازی 211
- 4-سید عبدالکریم موسوی اردبیلی 211
- اشاره 213
- 1-مبغوضیت تعطیلی حدود 213
- اشاره 213
- دلایل تحلیلی 213
- اشاره 213
- ب)اشکال ها 214
- 2-اختلال نظام 215
- اشاره 215
- الف)دیدگاه فقها 216
- ب)مفهوم حفظ و اختلال نظام 217
- 3-وجود فلسفه و مصلحت تشریع حدود 221
- د)نقد و بررسی 221
- اشاره 221
- الف)دیدگاه فقها 223
- ب)روش دیگر استدلال 225
- اشاره 226
- 4-استناد به ولایت حسبه 226
- الف)مفهوم شناسی حسبه 227
- ب)ولایت حسبه و اقامه حدود 230
- ج)اشکال ها 231
- 1-اطلاق ازمانی ادله حدود 235
- اشاره 235
- اشاره 235
- دلایل نقلی 235
- ب)نقد و بررسی 237
- اشاره 243
- الف)بررسی سند روایت 243
- 2-روایت حفص بن غیاث 243
- اشاره 252
- 3-مقبوله عمر بن حنظله 252
- اشاره 265
- 4-معتبره ابی خدیجه سالم بن مکرم الجمال 265
- الف)بررسی سند روایت 266
- ب)بررسی دلالت روایت 267
- اشاره 273
- 5-توقیع شریف حضرت صاحب الزمان عجّل الله تعالی فرجه الشریف به اسحاق بن یعقوب 273
- یکم.بررسی سند توقیع شریف 274
- دوم.بررسی دلالت توقیع 278
- 6-دیگر روایات 284
- الف)روایات منع از تعطیل حدود 284
- ب)روایات اهمیت اجرای حدود 287
- ج)روایت ابی عبیده 288
- د)نبوی مشهور:«علماء امتی کانبیاء بنی اسرائیل» 290
- ه)حدیث اللهم ارحم خلفائی 291
- و)روایت«مجاری الامور» 292
- ز)برداشت نراقی از مجموع روایات 293
- ح)جمع بندی روایات 294
- اشاره 296
- عموم مردم 296
- اشاره 296
- اشاره 296
- 1-اقامه حدود در جرایم خاص 296
- الف)ساب النبی و الائمه 297
- ج)قتل در فراش 298
- اشاره 300
- الف)اقامه حد بر عبد 300
- ب)اقامه حد بر ولد و زوجه 301
- ج)اقامه حد از سوی ظالمین 302
- حاکم جور 303
- 1-تعریف حاکم جور 303
- اشاره 303
- اشاره 304
- 2-دلایل مشروعیت اقامه حدود توسط حاکم جور 304
- الف)عدم اختصاص واژه امام به معصومان علیهم السلام 304
- ب)سیره عملی معصومان 306
- ج)منع از تعطیل حدود 307
- فقیه یا ولی فقیه 310
- پژوهشی 320
- اشاره 322
- مقالات 340
- منابع اینترنتی 343
- نرم افزارها 344
این غیبت صغری بود که ما خود غایب بودیم و توقیعات ما بیرون آمد.بعد از این غیبت کبری خواهد بود و توقیع ما بیرون نخواهد آمد،ولی،از حال محبان خود غافل نیستیم. (1)
ب)عصر غیبت در ادبیات فقهی
یکی از نویسندگان معاصر به تبع صاحب جواهر و صاحب ریاض معتقد است با وجود این که فقیهان با تفکیک«عصر حضور»و«عصر غیبت»تفاوت های بسیاری در احکام بیان کرده اند،غیبت امام در تغییر احکام موضوعیت ندارد و آنچه در واقع سبب تغییر این احکام گشته،«بسط ید»و«عدم بسط ید»امام است:
«فقهای شیعه،با تفکیک«عصر حضور»و«عصر غیبت»تفاوت های زیادی در احکام فقهی این دو دوره بیان کرده اند و بر اساس این تفکیک،بسیاری از احکام دوران حضور را در دوره غیبت،ساقط دانسته اند. (2)تأمل در این تفاوت احکام،این سؤال را پدید می آورد که:فقهای شیعه مانند شیخ الطایفه که کاملاً به نصوص متعبّد بوده اند،این تفاوت ها را به استناد چه ادله ای مطرح ساخته اند؟مراجعه به منابع روایی هر یک از این فروع فقهی نشان می دهد که«حضور یا غیبت»در بیانات اهل بیت،مبدأ این تفصیل ها و تغییرات حکمی قرار نگرفته است.در کتاب وسائل الشیعه که گسترده ترین موسوعه حدیثی-فقهی با بیش از سی و پنج هزار روایت است،اساساً از این تعبیرات استفاده نشده است.البته گاه«محدثین»در مقام جمع بین روایات متعارض،به ناچار یک روایت را به شرایط حضور امام و روایت
1- (1) .مرعشی،شرح احقاق الحق،ج29،ص259 و 260.
2- (2) .مثلاً شیخ طوسی پس از اشاره به ثواب فراوان مرابطه و مرزبانی می گوید:ارزش این عمل،زمانی است که امام«ظاهر»باشد و در غیر این صورت،فضیلتی ندارد:«إنّ الفضل فیها یکون حال کون الإمام ظاهراً و متی لم یکن الإمام ظاهراً لم یکن فیه ذلک الفضل.»(شیخ طوسی،النهایه،ص290 و علی اصغر مروارید،ینابیع الفقهیه،ج9،ص50.)همچنین شیخ معتقد است اگر امام ظاهر باشد،باید زکات را به او رساند تا در میان«اصناف ثمانیه»تقسیم کند،ولی وقتی امام ظاهر نیست،سهم «مؤلّفه قلوبهم» ، «اَلْعامِلِینَ عَلَیْها» و «سَبِیلِ اللّهِ» ساقط می شود؛زیرا موردی برای این سه مصرف وجود ندارد:«لأنّ هؤلاء لا یوجدون الّا مع ظهور الإمام،لأنّ المؤلّفه قلوبهم إنّما یتألّفهم الإمام لیجاهدوا معه،و السعاه أیضا إنّما یکون من قبله فی جمع الزکاه،و الجهاد ایضاً انّما یکون به أو بمن نصبه فإذا لم یکن هو ظاهراً و لا من نصبه فرّق فیمن عداهم».(شیخ طوسی،النهایه،ص185؛علی اصغر مروارید،ینابیع الفقهیه،ج5،ص120)