مشروعیت اقامه حدود و تعزیرات در عصر غیبت صفحه 72

و نیز:

ولایت برای فقیه در عصر غیبت،محققاً به واسطه دلیل ثابت نشده است و ولایت اختصاص به رسول خدا صلّی الله علیه و آله و ائمه علیهم السلام دارد و چیزی که از روایات برای فقیه به دست آمده،یکی نفوذ قضاوت فقیه،و دیگری حجیت داشتن فتوای اوست و تصرف در مال ناتوان و غیره از اموری است که در شأن مقام ولایت است و فقیه فقط در امر حسبه ولایت دارد،آن هم نه به معنای ولایت مورد ادعا. (1)

دوم)ولایت در چارچوب احکام فرعی الهی

بر اساس این دیدگاه،اعمال ولایت فقیه،تنها در حوزه احکام فرعی تحقق می یابد و فقیه خارج از محدوده آن هیچ گونه ولایتی ندارد.در نتیجه،گستره ولایت به امور حسبه یا اجرای حدود و قضا منحصر نمی گردد و زعامت سیاسی را نیز دربرمی گیرد،ولی اعمال ولایت،تنها در چارچوب احکام اولیه و ثانویه است.ولی فقیه با استناد به مصلحت،نمی تواند احکام حکومتی خارج از احکام فرعی الهی صادر کند و اصولاً احکام حکومتی در این رویکرد،در عرض احکام اولیه و ثانویه قرار نمی گیرد.آیت الله گلپایگانی از طرفداران این نظریه است. (2)

ب)ولایت مطلقه فقیه

دومین دیدگاه درباره گستره اختیارات ولی فقیه،ولایت مطلقه فقیه است.بی گمان فقها و طرفداران این نظریه از واژه مطلقه،معنای لغوی برداشت نکرد،آن را در معنای استبدادی و فوق قوانین الهی نپنداشته اند،بلکه به معنای ولایت در حوزه فتوا،قضاوت،اجرای سیاسات و مسائل حکومتی و دیگر اموری است که به عهده امام است،غیر از جهاد ابتدایی.امام خمینی در تحریر الوسیله فقهای جامع شرایط را نایب عام حضرت ولی عصر عجّل الله تعالی فرجه الشریف در این امور معرفی می کند و انحصار زعامت و ولایت را در امور حسبه نمی پذیرد. (3)

1- (1) .همان،ص424.
2- (2) .عبد الحسین خسروپناه،«امام خمینی و نظریه ولایت فقیه»، http://www.mhekmat.ir
3- (3) .امام خمینی،تحریر الوسیله،ج1،ص482.