ترجمه کتاب الغیبة صفحه 153

ما قبلاً گفتیم تفاوت زیادی وجود دارد بین این‌که امام وجود داشته باشد و غائب باشد و هیچ کسی یا اکثر مردم دسترسی به ایشان نداشته باشند، و بین این‌که وجود نداشته باشد تا زمانی که معلوم شود مردم نسبت به ایشان فرمانبردار خواهند بود آن وقت به وجود بیاید [که به صورت اشکال و جواب به بررسی آن می‌پردازیم].

وکذلک قولهم: ما الفرق بین وجوده بحیث لا یصل إلیه أحد وبین وجوده فی السماء.

بأن قلنا: إذا کان موجوداً فی السّماء بحیث لا یخفی علیه أخبار أهل الأرض فالسماء کالأرض، وإن کان یخفی علیه أمرهم، فذلک یجری مجری عدمه ثمّ نقلب علیهم فی النبی‌صلی الله علیه وآله بأن یقال: أیّ فرق بین وجوده مستتراً وبین عدمه وکونه فی السّماء فأیّ شی‌ء قالوه قلنا مثله علی ما مضی القول فیه.

ولیس لهم أن یفرّقوا بین الأمرین بأنّ النبی‌صلی الله علیه وآله ما استتر من کلّ أحد وإنّما استتر من أعدائه، وإمام الزّمان مستتر عن الجمیع.

اشکال

دیگر مخالفین غیبت این است که می‌گویند: بین وجود امام غائبی که کسی به او دسترسی ندارد، و بین وجود همان امام که در آسمان باشد [نظیر اعتقادی که مسیحیان دارند که عیسی‌علیه السلام در آسمان‌ها است و ظهور خواهد کرد]چه فرقی هست؟

پاسخ‌

چنانچه امام در آسمان باشد و اخبار و اطلاعات اهل زمین از او مخفی نباشد [و همه اخبار ساکنان زمین در دسترس او باشد] در این صورت آسمان مثل زمین است و فرقی ندارد که در آسمان باشد یا در زمین و اگر در آسمان باشد و اخبار و اطلاعات اهل زمین از او مخفی باشد، که در این صورت به منزله عدم است [یعنی بود و نبودش یکی است. برای روشن‌تر شدن موضوع]مسأله را بر می‌گردانیم پیرامون نبی اکرم‌صلی الله علیه وآله به این ترتیب که اگر گفته شود: بین این‌که پیامبر مستتر و مخفی باشد و یا این‌که اصلاً وجود نداشته باشد و یا در آسمان باشد، چه فرقی هست؟ هر جوابی که مخالفین در پاسخ این سؤال بدهند ما هم عین همان را در مورد امام غایب خواهیم گفت.

و [مخالفین ما] نمی‌توانند بین این دو مسأله تفاوت قائل شوند به این ترتیب که پیامبرصلی الله علیه وآله از همه مخفی نشدند بلکه فقط از دشمنانش مخفی شدند در حالی که امام زمان‌علیه السلام از تمامی خلق پنهان شده‌اند.

لأنّا أوّلاً لا نقطع علی أنّه مستتر عن جمیع أولیائه والتجویز فی هذا الباب کاف.