ترجمه کتاب الغیبة صفحه 291

وأمّا من قال: أنّ الحسن بن علیّ‌علیه السلام یعیش بعد موته، وأنّه القائم بالأمر، وتعلّقهم بما روی عن أبی عبد اللَّه‌علیه السلام أنّه قال: «إنّما سمّی القائم [قائماً] لأنّه یقوم بعد ما یموت.

فقوله باطل بما دلّلنا علیه من موته، وادّعاؤهم أنّه یعیش (یحتاج إلی دلیل، ولو جاز لهم ذلک لجاز أن تقول الواقفة إنّ موسی بن جعفرعلیه السلام (یعیش) بعد موته علی أنّ هذا یؤدّی

ردّ کسانی که می‌گویند امام حسن عسکری‌علیه السلام پس از مرگ زنده می‌شود

و همان مهدی موعود است

و اما کسانی که می‌گویند: حسن بن علی عسکری‌علیهما السلام پس از مرگش زنده می‌شود و ایشان قائم بالأمر است و به روایتی از امام صادق‌علیه السلام استدلال می‌کنند که حضرت فرمودند: قائم، قائم نامیده شده است به این جهت که بعد از آن‌که می‌میرد، قیام می‌کند؛

اعتقاد این‌ها هم باطل است به دلیل آنچه که ما در اثبات موت و از دنیا رفتن ایشان بیان کردیم.

و ادّعای آن‌ها هم مبنی بر زنده شدن حضرت نیازمند به دلیل است، [این ادّعا باطل بوده و موجب فساد است] و اگر ادعای این‌ها درست باشد می‌بایست ادّعای واقفیه هم درست باشد که می‌گویند: موسی بن جعفرعلیهما السلام پس از موت، زنده می‌شود [و هر کسی می‌تواند برای کسان دیگر این‌چنین ادعایی کند]. علاوه بر این پذیرش ادّعای مزبور إلی خلوّ الزّمان من إمام بعد موت الحسن‌علیه السلام إلی حین یحیی، وقد دلّلنا بأدلّة عقلیّة علی فساد ذلک.

ویدلّ علی فساد ذلک أیضاً ما رواه:

182 - سعد بن عبد اللَّه الأشعری، عن محمّد بن عیسی بن عبید ومحمّد بن الحسین بن أبی الخطاب، عن محمّد بن الفضل، عن أبی حمزة الثمالی قال: قلت لأبی عبد اللَّه‌علیه السلام:

أَ تَبْقِی الأَرْضُ بِغَیْرِ إمامٍ؟