ترجمه کتاب الغیبة صفحه 292

فقال: لَوْ بَقِیَتِ الأَرْضُ بِغَیْرِ إِمامٍ ساعَةً لَساخَتْ.

183 - وَقَوْلُ أَمِیرِ الْمُؤْمِنِین‌علیه السلام: اللّهُمَّ إنَّکَ لاتَخْلی الأَرْضَ مِنْ حُجَّةٍ إِمّا ظاهِراً مَشْهُوراً أَوْ خائِفاً مَغْمُوراً. یدلّ علی ذلک.

علی أنّ قوله: «یقوم بعد ما یموت» لو صحّ الخبر احتمل أن یکون أراد «یقوم بعد ما

منجر می‌شود که زمان پس از موت امام حسن عسکری‌علیه السلام تا دوباره زنده شده ایشان، خالی از وجود امام باشد و ما با ادله عقلیه فساد این ادّعا را بیان کردیم.

[مزید اطلاع بیشتر مبادرت به نقل دو روایت می‌کنیم] و آنچه که دلالت بر فساد این ادّعا می‌کند، خبری است که روایت کرده‌اند:

1 / 182 - ابو حمزه ثمالی گفته است: به امام صادق‌علیه السلام عرض کردم: آیا زمین بدون امام باقی می‌ماند؟

حضرت فرمودند: اگر زمین یک ساعت بدون امام باقی باشد از بین می‌رود.

2 / 183 - و فرمایش امیرالمؤمنین‌علیه السلام که فرمودند: بار پروردگار! تو زمین را از حجّت و امام خالی نمی‌گذاری؛ چه حجّت وامام ظاهر و مشهور و چه حجّت غائب خائف و مستور؛ نیز بر این مطلب دلالت می‌کند.

امّا در مورد این کلام که «او بعد از مرگش قیام می‌کند» اگر این خبر صحیح باشد، احتمال دارد مقصود این باشد که «او پس از آن که ذکر و یادش می‌میرد قیام می‌کند»، یموت ذکره» ویخمل ولا یعرف، وهذا جائز فی اللغة، وما دلّلنا به علی أنّ الأئمّة اثنا عشر یبطل هذا المقال لأنّ الحسن بن علیّ‌علیه السلام هو الحادی عشر فیبطل قولهم، علی أنّ القائلین بذلک قد انقرضوا وللَّه الحمد، ولو کان حقّاً لما انقرض القائلون به.

وأمّا من ذهب إلی الفترة بعد الحسن بن علیّ‌علیه السلام وخلوّ الزّمان من إمام؛