انتظار از دیدگاه روایات اهل بیت علیهم السلام صفحه 77

1- 101. کمال الدین، ج 1، ص 39، ح 54. و نیز در: تفسیر نورالثقلین، ج 2، ص 209، ح 94.

2- 102. العروی الحویزی، پیشین، ج 1، ص 781، ح 356.

3- 103. سوره هود، آیه 86.

می رسد، یعنی آنچه پس از پایان معامله برای انسان باقی ماند و آن را در راه حوائج خود خرج می کند. پس مراد آیه این است که منظور سود و ثروتی است که از راه ظلم و استثمار دیگران به دست می آید باعث بی نیازی شما نیست، بلکه سرمایه حلالی که برای شما باقی می ماند - هر چند کم و اندک باشد - ایمان به خدا و دستورش برای شما بهتر است.

تعبیر «بقیه اللَّه» یا به خاطر آن است که سود حلال و اندک چون به فرمان خداست، «بقیه اللَّه» است و یا اینکه تحصیل حلال باعث دوام نعمت های الهی و بقای برکات می شود و اشاره به پاداش های معنوی است که تا ابد باقی می ماند.(1)

در روایات متعددی می خوانیم که «بقیهاللَّه» تفسیر به وجود مهدی موعود شده است که به چند نمونه از آن اشاره می کنیم:

1 - مردی از امام جعفر صادق علیه السلام درباره قائم پرسید که آیا او را می توان هنگام سلام دادن، امیرالمؤمنین خطاب کرد؟ امام صادق علیه السلام فرمودند: نه این اسمی است که خدا به امیرالمومنین داده است. پرسیدم: فدایت شوم، به هنگام سلام دادن به او چه بگوییم.

امام صادق علیه السلام فرمود: همه باید بگویند: «السلام علیک یا بقیهاللَّه» سپس امام این آیه را تلاوت کرد: «بقیت اللَّه خیرٌ لکم إن کنتم مؤمنین.»(2)

2 - حدیثی در این زمینه از مولی الموحدین حضرت امیرالمؤمنین علیه السلام نقل شده