بهار روزگاران صفحه 7

خود مردم وقتی که عفو رسول خدا را می‌دیدند به او می‌پیوستند. تعبیر قرآن در این‌باره چنین است:

«إِذَا جَاءَ نَصْرُ اللَّهِ وَ الْفَتْح* وَ رَأَیْتَ النَّاسَ یَدْخُلُونَ فیِ دِینِ اللَّهِ أَفْوَاجًا» (1)

هنگامی که یاری خدا و پیروزی فرا رسد، و مردم را ببینی که گروه گروه وارد دین می‌شوند.

سلاح بود، شمشیر بود، مشرکین بودند، ولیکن زمینه طوری مساعد شد که مردم، دسته دسته به اسلام گرایش پیدا کنند. زمینه‌ها وقتی فراهم شد، مردم دنیا خود به خود رشد فکری پیدا می‌کنند؛ تا جایی که بستر فکری شان برای پذیرش مصلح جهانی آماده می‌شود. یعنی این امر، احتیاج به زمان دارد. برخی عوامل، طبیعی است و برخی به خود ما مربوط می‌شود.