القاب مهدوی: بررسی و تحلیل القاب مهدوی در دیوان (الدرر المکنونه) صفحه 172

«فائق» در متون اسلامی به عنوان لقب مهدوی محسوب نمی گردد، لکن بر اساس روایات مهدوی، امام زمان؟عج؟ از هر لحاظ بالاتر و بهتر از دیگران در زمانه خودشان می باشند. و از طرف دیگر قیام حضرتش نسبت به قیام دیگر امامان دارای ویژگی است که قیام ایشان را خاص و ممتاز نموده، زیرا ایشان بنابر خبر ائمه اطهار؟عهم؟ به فرمان الهی قیام جهانی و پیروزی خواهند داشت. پس شاید علامه میرجهانی با آوردن عنوان «فائق» قصد این را داشته تا امتیاز و خاص بودن قیام حضرت مهدی؟عج؟ را مطرح نماید.

الفاتق

این لقب مهدوی در بیت 62 ذکر شده است. «فاتق» اسم فاعل از ریشه «فتق» بر وزن فاعل و به معنای جدا کننده و شکافنده و مخالف «راتق» می باشد. (1)

صاحب مجمع البحرین «فاتق» را از القاب پیامبراکرم؟ص؟ می داند: «محمد ؟ص؟ الفَاتِقُ الراتقُ یعنی فاتق الجور و ممزقه و راتق الخلل الذی وقع فی الدین». یعنی پیامبراکرم؟ص؟ به فتق و رتق امور می پرداختند و از بین برنده ظلم و جور و اصلاح کننده خلل وارد شده در دین بودند. و امام زمان؟عج؟ هم «فاتق» نامیده شد، زیرا ایشان کارها را رسیدگی می کند و به رتق و فتق امور می پردازد، گره ها و مشکلات را حل می کند و به عبارت دیگر گشاینده امور می باشد.

در زیارت صاحب الامر می خوانیم: «وَ أَنَّکَ خَازِنُ کُلِّ عِلْمٍ وَ فَاتِقُ کُلِّ رَتْقٍ؛ (2) گواهی می دهم که تو گنجینه هردانشی هستی و گشاینده هر [گره] بسته ای».

فارج الهم

«فارج الهم» و «الفرج الأعظم» از القابی مهدوی به ترتیب در بیت های 20 و 63 ذکر شدند. «فارج» اسم فاعل از ریشه «فرج» بر وزن فاعل و به معنای گشایش دهنده گرفتاری و از بین برنده غم است. «الفرج» اسم جامد مصدری برای فعل «فَرَجَ» و به معنای از بین بردن غم می باشد. (3)

1- لسان العرب، ج10، ص316؛ مجمع البحرین، ج5، ص231.

2- بحارالانوار، ج99، ص117.

3- لسان العرب، ج2، ص343؛ مجمع البحرین، ج2، ص322.