راز پنهانی و رمز پیدایی صفحه 198

نبرده اند. از این جا می توان فهمید که ائمّه علیهم السّلام از اطلاق این کلمه به آن چه در مقام تعلیل امر غیبت فرموده اند، ابا داشته اند و این خود مؤیّدی است بر آن چه قبلا در این باره بیان شد.

بررسی ادّعای کشف علّت غیبت از توقیع امام علیه السّلام

عجیب است که باوجوداین تأکید امام عصر علیه السّلام، برخی از افراد-که اصرار بر فهمیدن راز غیبت دارند-از همین توقیع شریف، علّت اصلی غیبت را به زعم خود استنباط کرده اند! به این عبارت توجّه کنید:

امام علیه السّلام قبل از این که به فلسفه غیبت بپردازند، اشاره به آیه ای از قرآن کریم کردند که می فرماید: «نپرسید از چیزهایی که اگر برای شما آشکار شود، شما را ناراحت می کند»(1) حال آن علّت چه چیز بوده است که موجب ناراحتی شیعیان می شود؟

اگر فرض کنیم آن علّت از جانب خداوند متعال یا امام معصوم علیه السّلام بوده است که در این صورت ناراحتی شیعیان معقول نیست، پس باید علّت چیزی باشد که به قصور و تقصیر شیعیان برگردد و آن علّت جز ترس از جان مبارکشان به خاطر قلّت یاران و کم همّتی آنها چیز دیگری نیست.(2)

اولا آن چه نویسنده، «فلسفه غیبت» نامیده، بر عهده نداشتن بیعت از طاغوت زمان است که در این توقیع مبارک به عنوان یکی از آثار و لوازم غیبت ذکر شده و ما در فصل آینده، معنای صحیح علّت بودن آن را برای غیبت امام زمان علیه السّلام، روشن خواهیم نمود-که این امر چیزی نیست جز یکی از نتایج و آثار غیبت آن حضرت-بنابراین نباید آن را «فلسفه غیبت» بدانیم. «فلسفه غیبت» همان رازی است که تا پیش از ظهور آن حضرت، روشن نخواهد شد.

امام عصر علیه السّلام در این توقیع به طور صریح مردم را از این که به دنبال کشف علّت غیبت باشند، منع فرموده و برای همین منظور به آیه شریفه «یا أَیُّهَا اَلَّذِینَ آمَنُوا 3.