راز پنهانی و رمز پیدایی صفحه 229

فصل3: نارسایی ادلّه نقلی ادّعایی بر علّت غیبت

اشاره

در مورد علّت غیبت امام عصر علیه السّلام-غیر از آن چه مورد بحث قرار گرفت- دیدگاه دیگری در برخی از کتب کلامی مطرح شده که طرح و بررسی آن در این جا مفید است. در این دیدگاه خواسته اند از برخی ادلّه ای که ظاهرا مربوط به شرایط ظهور امام زمان علیه السّلام است، علّت غیبت آن حضرت را استنباط نمایند. البتّه متکلّمانی که از این دیدگاه به مسأله نگریسته اند، نوعا پیش از رجوع به ادلّه نقلی، با ارائه برخی نظریاتی که آنها را مستند به عقل می دانند، علّت یا علّت هایی را برای غیبت مطرح کرده اند و سپس با همین نگرش به دنبال یافتن مؤیّداتی از روایات رفته اند و سعی کرده اند برای همان علّت مورد استنباطشان، شاهد نقلی دست و پا کنند. ما در فصل گذشته که دلایل عقلی ارائه شده برای غیبت را بررسی نمودیم، به بعضی از این نظریّات اشاره نمودیم و آنها را مورد نقد و بررسی قرار دادیم. در این فصل به نقل و تحلیل مستندات روایی همان نظریّات می پردازیم تا به لحاظ نقلی هم شواهد موردنظر ایشان را بررسی کنیم.

طرح دو علّت استحسانی برای غیبت امام علیه السّلام

نظریّه ای که در فصل گذشته از منظر عقلی بررسی نمودیم، بر این باور بود که:

علّت اصلی غیبت امام عصر علیه السّلام، آماده نبودن اجتماع بشری برای پذیرش