راز پنهانی و رمز پیدایی صفحه 239

یکی نبودن شرط ظهور با علّت غیبت

نکته دوم: علاوه بر نکته پیشین آن چه تحت عنوان نکته سوم در بررسی توقیع امام عصر علیه السّلام در بحث گذشته مطرح شد، این جا نیز قابل طرح است. فرض کنیم دو حدیث مورد استفاده نویسنده محترم در مقام بیان شرط ظهور امام دوازدهم علیه السّلام بوده اند و بر یک قاعده کلّی دلالت می کنند که: «اگر 313 یار مخلص و فداکار برای آن حضرت یافت شود، ایشان حتما ظهور خواهند فرمود.» با وجود این فرض هم نمی توانیم علّت غیبت امام علیه السّلام را از این احادیث استنباط کنیم. با یادآوری مثال فرزندی که مورد غضب والدین خود قرار گرفته، می توانیم چنین فرض کنیم که علّت غیبت امام علیه السّلام چیزی است که ما نمی دانیم و تا قبل از ظهور هم برایمان روشن نمی شود، امّا خداوند چنین مقدّر فرموده که اگر تعداد 313 یار با اخلاص برای آن حضرت فراهم شود، از عقوبت غیبت امام علیه السّلام در حقّ مردم می گذرد و آن حضرت را ظاهر می فرماید. بنابراین از این که کامل شدن این تعداد یاران، شرط ظهور است نمی توان علّت غیبت را برداشت کرد.

عدم کفایت وجود 313 نفر برای ظهور

نکته سوم: در نکته گذشته فرض کردیم که وجود 313 یار مخلص و فداکار شرط کافی برای ظهور امام زمان علیه السّلام باشد؛ لذا گفته اند که اگر شرط محقّق گردد، حضرت حتما ظهور خواهند فرمود. برخی از بزرگان متکلّمین در بحث مربوط به غیبت امام زمان علیه السّلام با همین فرض به این احادیث استناد کرده و ظهور حضرت صاحب الامر علیه السّلام را با وجود 313 یار بااخلاص، واجب دانسته اند. عالم بزرگوار شیعه، مرحوم شیخ مفید، در یکی از رساله های خود می فرماید:

در مجلس یکی از رؤسا حاضر شدم، بحثی در امامت مطرح شد و به گفتگو در موضوع غیبت (امام زمان علیه السّلام) منتهی شد. صاحب آن مجلس گفت: آیا شیعه از جعفر بن محمّد علیهما السّلام روایت نمی کند که: اگر به تعداد اهل بدر-سیصد و اندی نفر (بین سیصد و ده تا سیصد و بیست) -برای امام جمع شوند، خروج با شمشیر بر ایشان واجب می گردد؟