راز پنهانی و رمز پیدایی صفحه 260

حجج الهی بدون خواست مردمان اقدام به قیام نمی کنند.(1)

دلایل مختلفی برای این ادّعا مطرح کرده اند که برخی از آنها صورت عقلی دارد و ما در فصل آینده به نقل و بررسی آنها خواهیم پرداخت. امّا از ادلّه نقلی، مهم ترین دلیل، قسمتی از فرمایش امیر المؤمنین علیه السّلام در خطبه شقشقیّه است. می گویند:

بخش عمده حکومت آل محمّد علیهم السّلام بر دوش مردمان است و باید گروهی آماده اقامه آن حضرت گردند. امیر المؤمنین علیه السّلام در ضمن خطبه شقشقیّه می فرمایند:

أما و الّذی فَلَقَ الحَبَّهَ و بَرَءَ النَسَمَهَ لَو لا حُضُور الحاضِرِ و قِیامُ الحُجَّهِ بِوُجُودِ الناصِرِ و ما اَخَذَ اللّهُ علی العُلَماءِ اَن لایُقارُّوا علی کِظَّهِ الظالِمِ و لا سَغَبِ المَظلُومِ لَألَقیتُ حَبلَها علی غارِبِها و لَسَقَیتُ آخِرَها بِکأسِ اَوَّلِها.

آگاه باشید! سوگند به خدایی که میان دانه را شکافت و انسان را آفرید، اگر نبود اجتماع مردم (در آستانه) من و قیام حجّت خدا (که) در صورت وجود یاور (لازم است) و اگر نبود عهد الهی که خدای تعالی از دانایان گرفته تا بر سیری ظالم و گرسنه ماندن مظلوم راضی نشوند، هر آینه ریسمان و مهار شتر خلافت را بر کوهان آن می انداختم و آخر خلافت را به کاسه نخست آن آب می دادم.(2)

نویسنده محترم از این خطبه شریف چنین استنباط کرده اند که حضور حاضرین و وجود ناصرین، شرط لازم قیام امام علیه السّلام می باشد و این یک قاعده کلّی برای همه امامان است، هرچند که امیر المؤمنین علیه السّلام صرفا درباره خودشان فرموده اند. به دلیل همین استنباط است که پس از نقل آن فراز از خطبه، چنین آورده اند: «باری حجج الهی بدون خواست مردمان اقدام به قیام نمی کنند»(3).

1- کمال هستی در عصر ظهور، ص 15.
2- آن چه نقل شد از کتاب کمال هستی در عصر ظهور، ص 15 آوردیم. امّا در نسخ نهج البلاغه خطبه3 به جای «الظالم» ، «ظالم» و به جای «المظلوم» ، «مظلوم» آمده است. (رجوع شود به: نهج البلاغه صبحی صالح، ص 50)
3- کمال هستی در عصر ظهور، ص 15.