راز پنهانی و رمز پیدایی صفحه 351

ائمّه علیهم السّلام تابع ضابطه خاصّی بوده باشد، این ضابطه، قابل سرایت به ظهور حضرت مهدی علیه السّلام نیست.

نظریّه اختیاری بودن ظهور

آخرین نظریّه ای که در این فصل به نقد و بررسی آن می پردازیم، به تعبیر نویسنده آن، «نظریّه اختیاری بودن ظهور» است. طرّاح این نظریّه، ادّعایی فراتر از همه نظریّه پردازان دیگر در این زمینه مطرح کرده است. همان طور که از ابتدای بخش سوم کتاب ملاحظه شد، نوع نظریّاتی که در خصوص ارائه شرایط لازم ظهور بیان گردیده، آمادگی گروهی از مردم یا عموم آنان را برای قیام امام عصر علیه السّلام ضروری دانسته اند؛ امّا همه این نظریّات در این که اصل ظهور، کار خود حضرت به امر خداوند متعال می باشد، اتّفاق نظر دارند. «نظریّه اختیاری بودن ظهور» همان طور که از عنوانش فهمیده می شود-برخلاف همه آراء قبلی-بر این عقیده اصرار دارد که:

حکایت ظهور گویی حکایت دیدار سی مرغ با سیمرغ است-که عطّار نیشابوری در منطق الطیر به آن اشاره می کند-چرا که سیمرغ همواره حضور داشت و این اراده و همّت سی مرغ بود که غایب بود و می بایست حضور پیدا می کرد.(1)

در داستانی که عطّار نقل کرده است، وقتی تمامی مرغان راه دور و دراز رسیدن به سیمرغ را طی کردند، فقط سی نفر به قلّه قاف رسیدند، در آن جا می گوید:

چون نگر کردند این سی مرغ زود بی شک این سی مرغ آن سیمرغ بود

خویش را دیدند سیمرغ تمام بود خود سیمرغ، سی مرغ تمام

محو او گشتند آخر بی دوام سایه در خورشید گم شد والسّلام(2)

نویسنده با تمثیل امام عصر علیه السّلام به سیمرغ-که عطّار او را پادشاه نامیده است- می گوید: 2.