راز پنهانی و رمز پیدایی صفحه 355

به این ترتیب در اصل و وقت ظهور حضرت، هردو نوع اراده الهی به طور خاصّ و معیّن دخالت دارد و چون امام علیه السّلام مطیع محض خدای متعال می باشند، لذا می گوییم: هم خود ظهور و هم زمان آن فقط به اراده خداوند واقع می شود.

با این توضیحات روشن می شود که آن چه نویسنده «نظریّه اختیاری بودن ظهور» مطرح کرده، کلاّ برخلاف تعالیم دین و صرفا براساس یک تشبیه و استحسان بدون دلیل می باشد. اگر کسی بخواهد بر مبانی کتاب و سنّت و عقل بیندیشد، هیچ یک از مدّعیات آن نظریّه را نمی تواند بپذیرد. بررسی و نقد تک تک عبارات نویسنده برای خوانندگان باحوصله ای که سیر مباحث کتاب را تا این جا دنبال کرده اند، ضرورتی ندارد. لذا به خاطر پرهیز از ملال آوری به تکرار مکرّرات نمی پردازیم.

خدایی بودن ظهور امام عصر علیه السّلام

تا این جا کار «خدا» بودن ظهور امام زمان علیه السّلام روشن شد. امّا وقتی می گوییم که ظهور امام عصر علیه السّلام یک کار «خدایی» است، مقصود چیست؟ برای روشن شدن این معنا ابتدا دو تعبیر «بشری» و «خدایی» را توضیح می دهیم.

کارهایی که انسانها انجام می دهند، دو نوع هستند: یا انجام آنها از بشر عادی با امکانات طبیعی و معمولی او برمی آید یا خیر. اگر حالت اوّل باشد، آن کار را «بشری» می نامیم و اگر حالت دوم باشد، در صورتی که به عنایات و امدادهای خاصّ الهی انجام شود، آن کار را «الهی» یا «خدایی» می نامیم.

به عنوان مثال اگر کسی با تلاش عادی و طبیعی خود به دانشگاه راه پیدا کند و امر خارق العاده ای در پذیرش او دخالت نکند، ورودش به دانشگاه، یک کار بشری محسوب می شود.(1) امّا اگر پذیرفته شدنش در کنکور دانشگاهها-با وجود تلاش مختصری که انجام داده-در اصل به برکت دعای خیر پدر و مادرش باشد، .