سروش آسمانی سیری در مفاهیم قرآنی صفحه 133

12تفسیر

اشاره

کلمه تفسیر از واژه فسر گرفته شده و به معنای کشف و برداشتن پرده از روی چیزی است. راغب اصفهانی که از بزرگ ترین عالمان لغت شناس است در مفردات می نویسد: فسر به معنای ظاهر کردن و تفسیر به معنای ظاهر و روشن کردن معانی معقوله لفظ است.

برای تفسیر تعاریف گوناگونی نقل شده، بخشی از این تعاریف طبق بیان عالمان این رشته چنین است:

1- تفسیر، عالم شدن به یک اصول و قواعدی است که به وسیله آن، شخص می تواند به معانی کلمات خدا از اوامر و نواهی و امور دیگری که قرآن متضمّن آن است آشنایی پیدا کند.

2- علم تفسیر علمی است بحث کننده از حالات الفاظ کلام خدا از آن جهتی که بر مقصود وی دلالت کند.

3- تفسیر علمی است که از مراد خدا در قرآن بحث می کند.

4- تفسیر علم آشنا شدن به احوال کلام خدای تعالی است

از جهت قرآنیّت و از جهت دلالتش در آن چه علم یا ظن حاصل شود که آن مقصود خدای تعالی است به اندازه توانایی و استعدادی که در بشر هست.