سروش آسمانی سیری در مفاهیم قرآنی صفحه 226

دیگر تأمل و تفکر در طبیعت از جهت آمد و شد آن چه که به رؤیت می رسد، تفکر در آفرینش هر چه که هست از بزرگ ترین تا کوچک ترین، چنان که صاحبان خرد در آسمان ها و زمین و در شب و روز اندیشه می کنند و البتّه که از آن درس هایی بایسته از توحید و معاد می گیرند.

و سه دیگر تأمل و تفکر در آن چه که خداوند برای کمال سعادت و رشد بشر ارسال داشته، یعنی دین و نبوت. این هر سه منهای تفکر و انگیزه های اساسی این فعل گران انسانی را نمایش می دهد.

ب: دعوت به تعقل

آل عمران، 65 یا أَهْلَ الْکِتابِ لِمَ تُحَاجُّونَ فِی إِبْراهِیمَ وَ ما أُنْزِلَتِ التَّوْراهُ وَ الْإِنْجِیلُ إِلَّا مِنْ بَعْدِهِ أَ فَلا تَعْقِلُونَ.

ای

اهل کتاب، چرا درباره ابراهیم مجادله می کنید، در حالی که تورات و انجیل بعد از او نازل شده است؟ مگر نمی اندیشید؟

انعام، 33 وَ مَا الْحَیاهُ الدُّنْیا إِلَّا لَعِبٌ وَ لَهْوٌ وَ لَلدَّارُ الْآخِرَهُ خَیْرٌ لِلَّذِینَ یَتَّقُونَ أَ فَلا تَعْقِلُونَ.

و زندگی دنیا چیزی جز بازیچه و لهو نیست و پرهیزکاران را سرای آخرت بهتر است. آیا به عقل نمی یابید؟

انفال، 22 إِنَّ شَرَّ الدَّوَابِّ عِنْدَ اللَّهِ الصُّمُّ الْبُکْمُ الَّذِینَ لا یَعْقِلُونَ.

بدترین جانوران در نزد خدا این کران و لالان هستند که درنمی یابند.

یوسف، 22 إِنَّا أَنْزَلْناهُ قُرْآناً عَرَبِیًّا لَعَلَّکُمْ تَعْقِلُونَ.

ما قرآن را عربی نازلش کرده ایم، باشد که شما دریابید.