سروش آسمانی سیری در مفاهیم قرآنی صفحه 414

کتاب پروردگار شما را در دسترس شما گذاشت، و حلال و حرام و واجبات و مستحبات و ناسخ و منسوخ و رخصت ها و عزیمت ها و خاص و عام و عبرت ها و مثل ها و مطلق و مقید و محکم و متشابه آن را بیان کرد، مجمل هایش را تفسیر و مشکل هایش را آشکار نموده است و مطالب آن کتاب دایر است بر چیزی که دانستن و یاد گرفتن آن واجب است و چیزی که بر ندانستن آن منعی نشده است و چیزی که در آن وجوبش ثابت گشته و در سنّت نسخ و رفع آن معلوم گردیده و چیزی که عمل به آن در سنّت واجب است و در آن عمل نکردن به آن اجازه داده شده است. و چیزی که در وقت بخصوص واجب شده و در غیر آن وقت واجب نیست و آن کتاب بین چیزهایی که حرام شده است فرق گذارده پس کسی که گناه کبیره ای مرتکب شود او را به عذاب ها و آتش ها وعده داده و کسی که گناه

صغیره ای کند آمرزش را برای او مهیّا نموده است و به چیزی که کم آن مورد قبول است و بسیار آن شایسته و پسندیده و تحمیلی هم نشده. «1»

3- در کلام حضرت سجاد (ع)

ای خداوند متعال! این تو بودی که به من سعادت تلاوت بخشیده ای و در ختم قرآن یاری ام داده ای. در ختم کتابی به من کمک فرموده ای که شریف ترین و کامل ترین کتاب های آسمانی و ناسخ نوامیس و قوانین گذشته است و آن را به نام نور بر پیامبر گرامی خود فرو فرستاده ای.

کتابی که در پیشگاه تو از هر کتاب مقدس عزیزتر است و بر هر داستانی که حکایت کرده ای شرف و رجحان دارد. در این کتاب که به نام فرقان نیز نامیده می شود میان حلال و حرام فرق نهاده ای و از این کتاب که قرآن هم نام دارد شرایع و احکام را آشکار فرموده ای و برای بندگان خود مجملات حقایق

______________________________
(1) نهج البلاغه، خطبه اول.

را در خلال آیات بیناتش با تفصیل و توضیح بیان داشته ای. این همان کتاب است که از سوی تو بر سینه روشن محمد (ص) نزول یافته و بسان مشعلی نورانی و آسمانی در پیشاپیش امم قرار گرفته تا بشریت را از بیراهه ضلالت به شاهراه هدایت سوق دهد و چنگال جهل و وحشت را از گریبان بنی آدم به دور دارد. مقرّر فرموده ای که پیروان این کتاب در دو جهان با سعادت و سلامت دمساز باشند و همواره کامیاب بمانند.

قرآن تو برای آنان که به گفتارش گوش می دهند شفای عاجل و قاطع است و در معضلات اجتماع میزان حفظ و عدالتی است که هرگز از حقیقت انحراف

نجوید و هرگز راه مبالغه و گزاف نپیماید. قرآن تو فروغ هدایت است و هرگز در محفل صاحبدلان خاموش نشود. قرآن تو علم نجات و رستگاری است که هرگز پیروانش را به بیغوله هلاکت نکشاند. آن کس که به قرآن توسل و تمسک جوید رشته صلاح و فلاح را در دو جهان یافته است.

پروردگار من! تو این کتاب کریم را بر پیامبر خود به اجمال فرو فرستاده ای و حقایق مکتومش را در منتهای کمال و تفصیل به قلبش الهام فرموده ای و علم قرآن را به نام میراث به ما عطا کرده ای و ما را بر آنان که از اسرار قرآن بی خبرند شرف و فضیلت بخشیده ای. علم قرآن علمی گران مایه و عظیم است و حمل این بار گران بر همه کس آسان نیست. و تو ای پروردگار بزرگ به جان ما نیروی دیگری بخشیده ای که بتوانیم علم قرآن را نگاه بداریم و نسبت به آن کسان که از این نیروی آسمانی محرومند تفوق و تعالی جوییم. «1»

______________________________
(1) صحیفه سجادیه، دعای 42.