- مقدمه 1
- 1 وحی 4
- اشاره 4
- 1- وحی به مادر موسی 10
- 2- وحی به زنبور عسل 10
- 3- وحی به ملائکه 11
- 4- وحی به آسمان 11
- 5- وحی به حواریین 12
- 6- وحی زکریا به قوم خود 12
- 7- وحی به بنده خاص خدا 12
- 2 کتاب های آسمانی 35
- 3 قرآن معجزه جاوید محمّد (ص) 51
- اشاره 51
- 1- الفاظ قرآن 53
- 2- معانی قرآن 55
- 4 جمع آوری قرآن 62
- اشاره 68
- 5 اسامی و صفات قرآن 68
- 1- قرآن 69
- 3- کتاب 70
- 2- فرقان 70
- 5- تنزیل 71
- 4- ذکر 71
- 6- کلام اللّه 71
- 9- حکم 72
- 8- نور 72
- 7- بیان 72
- اشاره 72
- 1- مبین 73
- 2- حکیم 74
- 3- مبارک 74
- 4- کریم 74
- 6- عجب 75
- 5- مجید 75
- 8- عزیز 76
- 9- غیر ذی عوج 76
- 7- فصل 76
- 10- بشیر و نذیر 77
- اشاره 78
- 6 کیفیت صوری قرآن، آیه- سوره 78
- اشاره 78
- 1- آیه 78
- 1- علامت و نشانه 79
- 3- امر عجیب و شگفت آور 80
- 2- جماعت 80
- 2- سوره 83
- اشاره 83
- 3- مثانی 85
- 1- سبع طوال 85
- 4- مفصل 86
- اشاره 86
- 3- مئون 86
- 2- سوره ملک 87
- 1- سوره حمد 87
- 3- سوره صف 88
- ج: ترتیب نزول 89
- الف: ترتیب الفبایی 89
- ب: ترتیب موجود 89
- ج: سه حرفی 98
- الف: یک حرفی 98
- ب: دو حرفی 98
- ه: پنج حرفی 99
- د: چهار حرفی 99
- 1- جز خدا کسی نمی داند 99
- 2- نام سوره ها 99
- 3- اشاره به اسم و یا صفتی از خدا 99
- 4- حروف پراکنده اسم اعظم 100
- 5- سوگندهای قرآن 100
- 6- برای ساکت کردن مردم 101
- 7- قرآن از همین حروف است 101
- 7 ظاهر و باطن قرآن 103
- 8 آیات مکی و مدنی 106
- اشاره 113
- 9 آیات محکم و متشابه 113
- الف: همه قرآن محکم است. 117
- ب: همه قرآن متشابه است. 117
- ج: برخی از آیات محکم و برخی متشابهند 117
- 10ناسخ و منسوخ 120
- 11شأن نزول آیات 127
- اشاره 133
- 12تفسیر 133
- الف: نمونه های تفسیر شیعه 137
- ب- نمونه های تفسیر عرفانی 139
- 13تأویل 143
- 14محتویات قرآن 152
- اشاره 152
- اشاره 153
- 1- خدا 153
- الف- اسما و اوصاف مفرد و بسیط 154
- ب- اسما و صفات مرکب 158
- حشر، آیات 22- 24 162
- 2- رسولان الهی 165
- 3- محمّد (ص) 179
- 4- آفرینش 185
- اشاره 185
- الف: آفرینش آسمان ها و زمین 188
- پ: آفرینش هر چه در زمین است 189
- ب: آفرینش دریاها 189
- ت: آفرینش انسان 190
- ث: آفرینش مرد و زن 192
- ج: آفرینش شب و روز، و خورشید و ماه 192
- 5- انسان 193
- ک- آفرینش مرگ و زندگی 193
- 6- اجتماعیات 198
- 7- اخلاق و عرفان 203
- اشاره 203
- الف: در حوزه اخلاق 205
- ب: در حوزه عرفان 207
- 8- عقل و فلسفه 209
- اشاره 215
- 9- علم و دانش 215
- الف- آموختن علم به داود (ع) و سلیمان (ع) 221
- ب: آموختن و دادن حکم و علم به لوط (ع) 222
- پ: آموختن و ارائه علم و کتاب به موسی و عیسی (ع) 222
- ج: آموختن علم تأویل احادیث به یوسف (ع) 223
- ث: ارائه حکمت به لقمان (ع) 223
- ت: ارائه کتاب و حکم به یحیی (ع) 223
- چ: آموختن علم به خضر (ع) 224
- الف: دعوت به تفکر 224
- ب: دعوت به تعقل 226
- پ: دعوت به سیر و گشت 227
- ت: دعوت به نظر. 228
- ث: اولی الالباب 229
- ج: ذکر 230
- چ: فقه و تفقه 231
- ح: بصیرت 232
- خ: برهان 233
- ر: علم 234
- د: نهی 234
- ذ: توسّم 234
- ز: یقین و ایقان 236
- ژ: معرفت و عرفان 237
- الف: نگاه و دقت در خلقت خود 242
- ب: نگاه و دقت در خلقت حیوانات 247
- پ: نگاه و دقت در خلقت هستی 248
- 10- قصص و حکایات 253
- اشاره 261
- 11- تاریخ و امم 261
- 1- قوم نوح 269
- 2- قوم عاد 271
- 3- قوم ثمود 274
- 4- قوم لوط 276
- 5- قوم شعیب (مدین) 277
- 12- تمثیلات 284
- 13- دنیا و آخرت 287
- 15نزول، انزال و تنزیل 300
- 16سوگندهای قرآن 307
- اشاره 307
- الف: سوگند به مسائل اعتقادی. 310
- 1- سوگند به خدا 310
- 2- سوگند به رسول خدا، محمد مصطفی (ص) 311
- 3- سوگند به قیامت 311
- 4- سوگند به قرآن 312
- 5- سوگند به ملائکه 312
- 6- سوگند به ذات انسان 313
- 1- 1- آسمان 314
- 1- 2- زمین 314
- 1: مکان ها 314
- ب- سوگند به مسائل طبیعی 314
- 1- 4- دریا 315
- 1- 3- کوه 315
- 1- 5- شهر مکه 316
- 2- 1- صبح: سحرگاهان 316
- 2- زمانها 316
- 3- پدیده های طبیعی 317
- 3- 1- لیل 317
- 2- 3- ضحی: 317
- 2- 4- عصر: 317
- 2- 2- فجر: 317
- 4- 1- خورشید 318
- 4- اشیاء و حیوان 318
- 3- 2- نهار 318
- 4- 2- ماه 319
- 4- 3- ستارگان 319
- د- سوگند به پدر و مادر 320
- 1 و 2- تین و زیتون 320
- 4- 4- اسبان پیکارگر 320
- ج- سوگند به گیاهان 320
- 1 و 2- قلم و نوشته 321
- ه- سوگند به آثار فرهنگی 321
- 3- کتاب 321
- 17لغات غیر عربی قرآن 325
- اشاره 336
- 1- هدایت و رحمت 336
- 18اهداف قرآن 336
- 2- بشارت و انذار 338
- 3- ذکر 340
- 4- تفکر و اندیشه 341
- 19طبقات قراء 344
- 20اعجاز قرآن 351
- اشاره 351
- 1- معجزات حضرت موسی (ع) 353
- 2- معجزات حضرت عیسی (ع) 359
- 3- معجزات حضرت محمّد (ص) 360
- اشاره 409
- 1- در کلام رسول خدا محمّد مصطفی (ص) 409
- 21قرآن در کلام بزرگان 409
- 2- در کلام امیر المؤمنین علی (ع) 411
- 3- در کلام حضرت سجاد (ع) 414
جز اندرز و قرآنی روشنگر نیست.
در عین حال نثر معمول هم نیست زیرا از نوعی انسجام و ترکیبی خاص برخوردار است که در هیچ نثری تاکنون مشابه آن مشاهده نشده است. و عجیب این است که زیبایی قرآن زمان و مکان را درنوردیده و نه زبان می شناسد و نه نژاد و نه حتی فرهنگ خاص.
همه کسانی که با زبان
شیوا و بلیغ قرآن آشنا شدند آن را با ذائقه خود متناسب یافتند و هر چه زمان می گذرد انسان ها بیش از پیش مجذوب زیبایی مفاهیم و کلمات بی مانند قرآن می شوند. با این که قرآن از زبان محمد (ص) جاری شده است امّا سخن وی از قرآن به خوبی قابل تشخیص است و چون رسول خدا (ص) درس ناخوانده و امّی بوده به وضوح درک می شود که این سخنان از عالمی ورای عالم طبیعت و از جانب خداوند بزرگ به طریق وحی بر پیامبر اکرم (ص) نازل شده است.
از شگفتی های بی مانند قرآن یکی ساختمان کلمات آن است.
ساختمان بندی کلمات در قرآن بی نظیر است نه کسی توانسته یک کلمه قرآن را پس و پیش کند و نه مانند آن را بیاورد. از این جهت است که ندای تحدّی و مبارزه طلبی فرهنگی قرآن در تمام اعصار و قرون پیچیده است و مدت 14 قرن است که هم چنان مبارز می طلبد و در این مدت هر که به خود جرأت مقابله داده است خود را ناتوان و مغلوب و سرانجام خام و رسوا یافته است.
قرآن کریم، خود در این باره می فرماید:
وَ إِنْ کُنْتُمْ فِی رَیْبٍ مِمَّا نَزَّلْنا عَلی عَبْدِنا فَأْتُوا بِسُورَهٍ مِنْ مِثْلِهِ وَ ادْعُوا شُهَداءَکُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ إِنْ کُنْتُمْ صادِقِینَ «1» و اگر از آن چه بر بنده خویش نازل کردیم در شک و تردید هستید پس سوره ای را همانند آن بیاورید و در این راه هر که را جز خدا می خواهید برای شهادت دعوت کنید، اگر راست می گویید.
______________________________
(1) بقره/ 23.