سروش آسمانی سیری در مفاهیم قرآنی صفحه 69

در میان ملّت عرب پدیدار گشت. «1»

این کتاب آسمانی که آخرین کتاب نیز هست با استناد به آیات مندرج در آن اسامی گوناگونی دارد و اوصاف بسیاری به او نسبت داده شده که مشهورترین اسامی قرآن به این شرح است.

1- قرآن

قرآن معروف ترین نام این کتاب آسمانی است، نامی که در همه جا شناخته شده است و به هر کس بگویید دقیقا یک معنی خاص معلوم را از آن در نظر می آورد و آن کتاب آسمانی ما مسلمانان

است. خوشبختانه در خود قرآن از همین لفظ بسیار استفاده شده است و در آیات بسیاری این نام تکرار گشته، از جمله: الرَّحْمنُ. عَلَّمَ الْقُرْآنَ. «2» و نیز: یس. وَ الْقُرْآنِ الْحَکِیمِ «3» و نیز: فَاقْرَؤُا ما تَیَسَّرَ مِنَ الْقُرْآنِ. «4» و هم چنین: قُرْآناً فَرَقْناهُ لِتَقْرَأَهُ عَلَی النَّاسِ عَلی مُکْثٍ. «5»

در اشتقاق و معنی لفظی قرآن اندکی نظریات متفاوت است ولی دور از هم نیست. گفته اند از قرائت می آید به این معنی که کتابی است خواندنی و باید آن را قرائت کرد و خواند. و خوشبختانه این جنبه آن در بین مسلمین خیلی بیش تر از سایر ادیان است و آن قدر که قرآن خوانده می شود سایر کتب دینی دیگر ادیان خوانده و قرائت نمی شود. برخی نیز گفته اند که به معنی جمع آوری است، و این نیز به خاطر آن است که آیات به طور دقیق و مرتب در آن جمع شده است. با این حال برخی هم بر این باورند که قرآن از هیچ مبدأیی مشتق نشده است و خداوند خود این واژه را به طور مستقیم برای این کتاب وضع فرموده است:

______________________________
(1) مقدمه تفسیر منهج الصادقین، ج 1، ص 5.
(2) رحمن/ 2- 1.
(3) یس/ 2- 1.
(4) مزمل/ 20.
(5) اسراء/ 106.