- مقدمه 1
- اشاره 4
- 1 وحی 4
- 2- وحی به زنبور عسل 10
- 1- وحی به مادر موسی 10
- 3- وحی به ملائکه 11
- 4- وحی به آسمان 11
- 5- وحی به حواریین 12
- 6- وحی زکریا به قوم خود 12
- 7- وحی به بنده خاص خدا 12
- 2 کتاب های آسمانی 35
- اشاره 51
- 3 قرآن معجزه جاوید محمّد (ص) 51
- 1- الفاظ قرآن 53
- 2- معانی قرآن 55
- 4 جمع آوری قرآن 62
- اشاره 68
- 5 اسامی و صفات قرآن 68
- 1- قرآن 69
- 3- کتاب 70
- 2- فرقان 70
- 5- تنزیل 71
- 6- کلام اللّه 71
- 4- ذکر 71
- 8- نور 72
- 9- حکم 72
- 7- بیان 72
- اشاره 72
- 1- مبین 73
- 4- کریم 74
- 2- حکیم 74
- 3- مبارک 74
- 6- عجب 75
- 5- مجید 75
- 7- فصل 76
- 8- عزیز 76
- 9- غیر ذی عوج 76
- 10- بشیر و نذیر 77
- اشاره 78
- اشاره 78
- 6 کیفیت صوری قرآن، آیه- سوره 78
- 1- آیه 78
- 1- علامت و نشانه 79
- 2- جماعت 80
- 3- امر عجیب و شگفت آور 80
- 2- سوره 83
- اشاره 83
- 3- مثانی 85
- 1- سبع طوال 85
- 3- مئون 86
- اشاره 86
- 4- مفصل 86
- 1- سوره حمد 87
- 2- سوره ملک 87
- 3- سوره صف 88
- الف: ترتیب الفبایی 89
- ب: ترتیب موجود 89
- ج: ترتیب نزول 89
- ب: دو حرفی 98
- الف: یک حرفی 98
- ج: سه حرفی 98
- 2- نام سوره ها 99
- 3- اشاره به اسم و یا صفتی از خدا 99
- د: چهار حرفی 99
- 1- جز خدا کسی نمی داند 99
- ه: پنج حرفی 99
- 4- حروف پراکنده اسم اعظم 100
- 5- سوگندهای قرآن 100
- 6- برای ساکت کردن مردم 101
- 7- قرآن از همین حروف است 101
- 7 ظاهر و باطن قرآن 103
- 8 آیات مکی و مدنی 106
- اشاره 113
- 9 آیات محکم و متشابه 113
- ج: برخی از آیات محکم و برخی متشابهند 117
- ب: همه قرآن متشابه است. 117
- الف: همه قرآن محکم است. 117
- 10ناسخ و منسوخ 120
- 11شأن نزول آیات 127
- اشاره 133
- 12تفسیر 133
- الف: نمونه های تفسیر شیعه 137
- ب- نمونه های تفسیر عرفانی 139
- 13تأویل 143
- 14محتویات قرآن 152
- اشاره 152
- اشاره 153
- 1- خدا 153
- الف- اسما و اوصاف مفرد و بسیط 154
- ب- اسما و صفات مرکب 158
- حشر، آیات 22- 24 162
- 2- رسولان الهی 165
- 3- محمّد (ص) 179
- 4- آفرینش 185
- اشاره 185
- الف: آفرینش آسمان ها و زمین 188
- پ: آفرینش هر چه در زمین است 189
- ب: آفرینش دریاها 189
- ت: آفرینش انسان 190
- ج: آفرینش شب و روز، و خورشید و ماه 192
- ث: آفرینش مرد و زن 192
- 5- انسان 193
- ک- آفرینش مرگ و زندگی 193
- 6- اجتماعیات 198
- اشاره 203
- 7- اخلاق و عرفان 203
- الف: در حوزه اخلاق 205
- ب: در حوزه عرفان 207
- 8- عقل و فلسفه 209
- 9- علم و دانش 215
- اشاره 215
- الف- آموختن علم به داود (ع) و سلیمان (ع) 221
- پ: آموختن و ارائه علم و کتاب به موسی و عیسی (ع) 222
- ب: آموختن و دادن حکم و علم به لوط (ع) 222
- ت: ارائه کتاب و حکم به یحیی (ع) 223
- ث: ارائه حکمت به لقمان (ع) 223
- ج: آموختن علم تأویل احادیث به یوسف (ع) 223
- چ: آموختن علم به خضر (ع) 224
- الف: دعوت به تفکر 224
- ب: دعوت به تعقل 226
- پ: دعوت به سیر و گشت 227
- ت: دعوت به نظر. 228
- ث: اولی الالباب 229
- ج: ذکر 230
- چ: فقه و تفقه 231
- ح: بصیرت 232
- خ: برهان 233
- د: نهی 234
- ذ: توسّم 234
- ر: علم 234
- ز: یقین و ایقان 236
- ژ: معرفت و عرفان 237
- الف: نگاه و دقت در خلقت خود 242
- ب: نگاه و دقت در خلقت حیوانات 247
- پ: نگاه و دقت در خلقت هستی 248
- 10- قصص و حکایات 253
- اشاره 261
- 11- تاریخ و امم 261
- 1- قوم نوح 269
- 2- قوم عاد 271
- 3- قوم ثمود 274
- 4- قوم لوط 276
- 5- قوم شعیب (مدین) 277
- 12- تمثیلات 284
- 13- دنیا و آخرت 287
- 15نزول، انزال و تنزیل 300
- 16سوگندهای قرآن 307
- اشاره 307
- الف: سوگند به مسائل اعتقادی. 310
- 1- سوگند به خدا 310
- 2- سوگند به رسول خدا، محمد مصطفی (ص) 311
- 3- سوگند به قیامت 311
- 5- سوگند به ملائکه 312
- 4- سوگند به قرآن 312
- 6- سوگند به ذات انسان 313
- 1: مکان ها 314
- ب- سوگند به مسائل طبیعی 314
- 1- 1- آسمان 314
- 1- 2- زمین 314
- 1- 3- کوه 315
- 1- 4- دریا 315
- 2- زمانها 316
- 2- 1- صبح: سحرگاهان 316
- 1- 5- شهر مکه 316
- 2- 4- عصر: 317
- 2- 2- فجر: 317
- 3- پدیده های طبیعی 317
- 3- 1- لیل 317
- 2- 3- ضحی: 317
- 3- 2- نهار 318
- 4- 1- خورشید 318
- 4- اشیاء و حیوان 318
- 4- 3- ستارگان 319
- 4- 2- ماه 319
- ج- سوگند به گیاهان 320
- 4- 4- اسبان پیکارگر 320
- د- سوگند به پدر و مادر 320
- 1 و 2- تین و زیتون 320
- 3- کتاب 321
- 1 و 2- قلم و نوشته 321
- ه- سوگند به آثار فرهنگی 321
- 17لغات غیر عربی قرآن 325
- اشاره 336
- 1- هدایت و رحمت 336
- 18اهداف قرآن 336
- 2- بشارت و انذار 338
- 3- ذکر 340
- 4- تفکر و اندیشه 341
- 19طبقات قراء 344
- 20اعجاز قرآن 351
- اشاره 351
- 1- معجزات حضرت موسی (ع) 353
- 2- معجزات حضرت عیسی (ع) 359
- 3- معجزات حضرت محمّد (ص) 360
- اشاره 409
- 1- در کلام رسول خدا محمّد مصطفی (ص) 409
- 21قرآن در کلام بزرگان 409
- 2- در کلام امیر المؤمنین علی (ع) 411
- 3- در کلام حضرت سجاد (ع) 414
حُکْماً عَرَبِیًّا وَ لَئِنِ اتَّبَعْتَ أَهْواءَهُمْ بَعْدَ ما جاءَکَ مِنَ الْعِلْمِ ما لَکَ مِنَ اللَّهِ مِنْ وَلِیٍّ وَ لا واقٍ. «1» هم چنین قرآن را به زبان عربی نازل کردیم. اگر پس از دانشی که به تو رسیده از پی خواهش های آنان بر وی در برابر خدا کارساز و نگهدارنده ای نخواهی داشت.
غیر از این، نام های دیگری نیز به قرآن کریم نسبت داده اند که به قول برخی از دانشمندان این نام ها به حدود پنجاه و پنج بالغ می شود. برخی از این نام ها بدین شرحند: مبین، متشابه، روح، مطهره، حق، علم، صحف، هدی، رحمه، شفا، مبارک، علی، مرفوعه، حکمه، حکیم، حبل، صراط، مستقیم، قیم، قول، فصل، نباء، احسن الحدیث، مثانی، وحی، عربی، بصائر، مکرمه، هادی، عجب، تذکره، عروه الوثقی، صدق، عدل، امر، منادی، بشری، مجید، نور، بشیر، نذیر، عزیز، بلاغ، قصص.
بدیهی است که بسیاری از این کلمات که به عنوان اسم معرفی شده اند جزو صفات قرآن محسوب می شوند نه اسم. اکنون به برخی از صفات قرآن کریم خواهیم پرداخت.
1- مبین
از جمله صفات مشهور و معروف قرآن «مبین» است، که بارها و بارها در قرآن تکرار شده است به مانند: حم وَ الْکِتابِ الْمُبِینِ «2»، تِلْکَ آیاتُ الْکِتابِ وَ قُرْآنٍ مُبِینٍ «3»، تِبْیاناً لِکُلِّ شَیْ ءٍ «4»، هذا بَیانٌ لِلنَّاسِ «5» و تِلْکَ آیاتُ الْقُرْآنِ وَ کِتابٍ مُبِینٍ «6».
آن چه که به خوبی پیداست این که قرآن صراحت بر روشن بودن و
______________________________
(1) رعد/ 37.
(2) زخرف/ 2.
(3) حجر/ 1.
(4) نحل/ 89.
(5) آل عمران/ 138.
-6
حجر/ 1.