- مقدمه 1
- 1 وحی 4
- اشاره 4
- 2- وحی به زنبور عسل 10
- 1- وحی به مادر موسی 10
- 4- وحی به آسمان 11
- 3- وحی به ملائکه 11
- 7- وحی به بنده خاص خدا 12
- 5- وحی به حواریین 12
- 6- وحی زکریا به قوم خود 12
- 2 کتاب های آسمانی 35
- 3 قرآن معجزه جاوید محمّد (ص) 51
- اشاره 51
- 1- الفاظ قرآن 53
- 2- معانی قرآن 55
- 4 جمع آوری قرآن 62
- اشاره 68
- 5 اسامی و صفات قرآن 68
- 1- قرآن 69
- 3- کتاب 70
- 2- فرقان 70
- 4- ذکر 71
- 5- تنزیل 71
- 6- کلام اللّه 71
- 9- حکم 72
- اشاره 72
- 7- بیان 72
- 8- نور 72
- 1- مبین 73
- 2- حکیم 74
- 4- کریم 74
- 3- مبارک 74
- 6- عجب 75
- 5- مجید 75
- 8- عزیز 76
- 7- فصل 76
- 9- غیر ذی عوج 76
- 10- بشیر و نذیر 77
- 6 کیفیت صوری قرآن، آیه- سوره 78
- اشاره 78
- اشاره 78
- 1- آیه 78
- 1- علامت و نشانه 79
- 3- امر عجیب و شگفت آور 80
- 2- جماعت 80
- 2- سوره 83
- اشاره 83
- 3- مثانی 85
- 1- سبع طوال 85
- 3- مئون 86
- اشاره 86
- 4- مفصل 86
- 1- سوره حمد 87
- 2- سوره ملک 87
- 3- سوره صف 88
- ج: ترتیب نزول 89
- الف: ترتیب الفبایی 89
- ب: ترتیب موجود 89
- ج: سه حرفی 98
- الف: یک حرفی 98
- ب: دو حرفی 98
- ه: پنج حرفی 99
- 2- نام سوره ها 99
- د: چهار حرفی 99
- 3- اشاره به اسم و یا صفتی از خدا 99
- 1- جز خدا کسی نمی داند 99
- 4- حروف پراکنده اسم اعظم 100
- 5- سوگندهای قرآن 100
- 6- برای ساکت کردن مردم 101
- 7- قرآن از همین حروف است 101
- 7 ظاهر و باطن قرآن 103
- 8 آیات مکی و مدنی 106
- اشاره 113
- 9 آیات محکم و متشابه 113
- الف: همه قرآن محکم است. 117
- ج: برخی از آیات محکم و برخی متشابهند 117
- ب: همه قرآن متشابه است. 117
- 10ناسخ و منسوخ 120
- 11شأن نزول آیات 127
- اشاره 133
- 12تفسیر 133
- الف: نمونه های تفسیر شیعه 137
- ب- نمونه های تفسیر عرفانی 139
- 13تأویل 143
- اشاره 152
- 14محتویات قرآن 152
- 1- خدا 153
- اشاره 153
- الف- اسما و اوصاف مفرد و بسیط 154
- ب- اسما و صفات مرکب 158
- حشر، آیات 22- 24 162
- 2- رسولان الهی 165
- 3- محمّد (ص) 179
- اشاره 185
- 4- آفرینش 185
- الف: آفرینش آسمان ها و زمین 188
- پ: آفرینش هر چه در زمین است 189
- ب: آفرینش دریاها 189
- ت: آفرینش انسان 190
- ث: آفرینش مرد و زن 192
- ج: آفرینش شب و روز، و خورشید و ماه 192
- 5- انسان 193
- ک- آفرینش مرگ و زندگی 193
- 6- اجتماعیات 198
- 7- اخلاق و عرفان 203
- اشاره 203
- الف: در حوزه اخلاق 205
- ب: در حوزه عرفان 207
- 8- عقل و فلسفه 209
- 9- علم و دانش 215
- اشاره 215
- الف- آموختن علم به داود (ع) و سلیمان (ع) 221
- ب: آموختن و دادن حکم و علم به لوط (ع) 222
- پ: آموختن و ارائه علم و کتاب به موسی و عیسی (ع) 222
- ت: ارائه کتاب و حکم به یحیی (ع) 223
- ج: آموختن علم تأویل احادیث به یوسف (ع) 223
- ث: ارائه حکمت به لقمان (ع) 223
- الف: دعوت به تفکر 224
- چ: آموختن علم به خضر (ع) 224
- ب: دعوت به تعقل 226
- پ: دعوت به سیر و گشت 227
- ت: دعوت به نظر. 228
- ث: اولی الالباب 229
- ج: ذکر 230
- چ: فقه و تفقه 231
- ح: بصیرت 232
- خ: برهان 233
- ر: علم 234
- ذ: توسّم 234
- د: نهی 234
- ز: یقین و ایقان 236
- ژ: معرفت و عرفان 237
- الف: نگاه و دقت در خلقت خود 242
- ب: نگاه و دقت در خلقت حیوانات 247
- پ: نگاه و دقت در خلقت هستی 248
- 10- قصص و حکایات 253
- اشاره 261
- 11- تاریخ و امم 261
- 1- قوم نوح 269
- 2- قوم عاد 271
- 3- قوم ثمود 274
- 4- قوم لوط 276
- 5- قوم شعیب (مدین) 277
- 12- تمثیلات 284
- 13- دنیا و آخرت 287
- 15نزول، انزال و تنزیل 300
- 16سوگندهای قرآن 307
- اشاره 307
- الف: سوگند به مسائل اعتقادی. 310
- 1- سوگند به خدا 310
- 2- سوگند به رسول خدا، محمد مصطفی (ص) 311
- 3- سوگند به قیامت 311
- 5- سوگند به ملائکه 312
- 4- سوگند به قرآن 312
- 6- سوگند به ذات انسان 313
- 1- 2- زمین 314
- 1- 1- آسمان 314
- 1: مکان ها 314
- ب- سوگند به مسائل طبیعی 314
- 1- 3- کوه 315
- 1- 4- دریا 315
- 1- 5- شهر مکه 316
- 2- 1- صبح: سحرگاهان 316
- 2- زمانها 316
- 3- پدیده های طبیعی 317
- 2- 3- ضحی: 317
- 2- 2- فجر: 317
- 2- 4- عصر: 317
- 3- 1- لیل 317
- 4- اشیاء و حیوان 318
- 4- 1- خورشید 318
- 3- 2- نهار 318
- 4- 2- ماه 319
- 4- 3- ستارگان 319
- 4- 4- اسبان پیکارگر 320
- د- سوگند به پدر و مادر 320
- 1 و 2- تین و زیتون 320
- ج- سوگند به گیاهان 320
- 3- کتاب 321
- ه- سوگند به آثار فرهنگی 321
- 1 و 2- قلم و نوشته 321
- 17لغات غیر عربی قرآن 325
- اشاره 336
- 1- هدایت و رحمت 336
- 18اهداف قرآن 336
- 2- بشارت و انذار 338
- 3- ذکر 340
- 4- تفکر و اندیشه 341
- 19طبقات قراء 344
- 20اعجاز قرآن 351
- اشاره 351
- 1- معجزات حضرت موسی (ع) 353
- 2- معجزات حضرت عیسی (ع) 359
- 3- معجزات حضرت محمّد (ص) 360
- 1- در کلام رسول خدا محمّد مصطفی (ص) 409
- اشاره 409
- 21قرآن در کلام بزرگان 409
- 2- در کلام امیر المؤمنین علی (ع) 411
- 3- در کلام حضرت سجاد (ع) 414
7- فصل
دیگر از صفات قرآن فصل است به معنای جدا کننده چنان که در آیه 13 سوره طارق آمده است: إِنَّهُ لَقَوْلٌ فَصْلٌ. وَ ما هُوَ بِالْهَزْلِ. «1» که آن است همانا گفتاری جدا سازنده و نیست آن یاوه و شوخی.
8- عزیز
عزیز یکی دیگر از اوصافی است که در قرآن به کتاب نسبت داده شده است که به معنی غیر قابل نفوذ است به این معنی که هیچ انحرافی و هیچ باطلی در آن راه ندارد. صفت عزت که متعلق به خداست به کلام او نیز بی شک نسبت داده می شود، لذا در قرآن می خوانیم:
إِنَّ الَّذِینَ کَفَرُوا بِالذِّکْرِ لَمَّا جاءَهُمْ وَ إِنَّهُ لَکِتابٌ عَزِیزٌ. لا یَأْتِیهِ الْباطِلُ مِنْ بَیْنِ یَدَیْهِ وَ لا مِنْ خَلْفِهِ تَنْزِیلٌ مِنْ حَکِیمٍ حَمِیدٍ. «2»
به کیفر خویش رسند آنان که به قرآن که برای هدایتشان آمده است ایمان نمی آورند، حال آن که کتابی است ارجمند. نه از پیش روی باطل بدو راه یابد و نه از پس، نازل شده از جانب خداوندی حکیم و ستودنی است.
9- غیر ذی عوج
دیگر از اوصاف این کتاب ارجمند چنان که در قرآن آمده یکی هم غیر ذی عوج است، یعنی کتابی که در آن کژی راه ندارد و هم مستقیم است و هم غیر مستقیم را به خود راه نمی دهد. در این باره می خوانیم:
قُرْآناً عَرَبِیًّا غَیْرَ ذِی عِوَجٍ لَعَلَّهُمْ یَتَّقُونَ. «3»
قرآنی به زبان عربی بی هیچ انحراف و کجی، شاید پروا کنند.
و نیز در سوره شریفه کهف می فرماید:
______________________________
(1) طارق/ 15- 14.
(2) فصلت/ 42- 41.
(3) زمر/ 28.