سروش آسمانی سیری در مفاهیم قرآنی صفحه 79

سَلْ بَنِی إِسْرائِیلَ کَمْ آتَیْناهُمْ مِنْ آیَهٍ بَیِّنَهٍ. «1»

و در آیه دیگر این واژه به معنای «دلیل» است.

إِنَّ آیَهَ مُلْکِهِ أَنْ یَأْتِیَکُمُ التَّابُوتُ «2» و در این آیه نیز مراد از آیه «عبرت» است.

فَالْیَوْمَ نُنَجِّیکَ بِبَدَنِکَ لِتَکُونَ لِمَنْ خَلْفَکَ آیَهً «3».

و در آیه هفتم از سوره شریفه بنی اسرائیل، مراد از آیه همان است که در کتاب قرآن کریم گرد آمده است. یعنی قسمتی از کلمات قرآن که از محلّی آغاز و به مقطعی ختم می شود.

مرحوم علامه طباطبائی در این باره می نویسد:

«با آن که «آیه» در موارد فوق استعمال می شود ولی مراد از آیات در آیه مورد بحث (آیه اول از سوره شریفه یونس). قطعا اجزای کلام الهی است

زیرا اساسا سخن در مورد وحی ای است که بر پیغمبر نازل شده و نزول وحی را به هر معنی که تصور کنیم بالأخره کلامی است که تلاوت و قرائت می شود.» «4»

در کتاب پژوهشی در تاریخ قرآن کریم، در این باره می خوانیم: چنان که می دانیم جمع آیه، آیات است و این کلمه دارای معانی گوناگونی است که کلمه آیه طبق برخی از آن معانی در قرآن به کار رفته است و ما به بعضی از آن ها در زیر اشاره می کنیم:

1- علامت و نشانه

إِنَّ آیَهَ مُلْکِهِ أَنْ یَأْتِیَکُمُ التَّابُوتُ فِیهِ سَکِینَهٌ «5».

نشان پادشاهی او (طالوت) این است که تابوت و صندوقی نزد شما

______________________________
(1) بقره/ 211.
(2) بقره/ 248.
(3) یونس/ 92.
(4) ترجمه تفسیر المیزان، ج 19، ص 13.
(5) بقره/ 248.