حزب رستاخیز؛ اشتباه بزرگ صفحه 145

به زودی ایران در ردیف کشورهای قدرتمند نظامی جهان جای خواهد گرفت(1) و به بزرگترین هم پیمان غرب در مواجهه با بلوک شرق تبدیل خواهد شد.(2) در واقع هم

آمریکایی ها انتظار داشتند همزمان با اسرائیل که امنیت مدیترانه را برای جهان غرب تأمین

می کند، شاه ایران هم در منطقه خلیج فارس، ضامن امنیت شریان نفت به سوی غرب باشد. شاه، در اولین اقدام خود، در آستانه تأسیس حزب رستاخیز، جنبش انقلابی ظفار در عمان را

چنانکه مورد نظر آمریکا و غرب بود، سرکوب ساخت تا وظیفه ژاندارمی را به نحو دلخواه آغاز کند.(3) بدین ترتیب، مجموعه تحولات یاد شده که به دنبال هم طی سالهای نخست دهه 1350 اتفاق افتاد، به انگیزه ای قوی برای تأسیس حزب رستاخیز تبدیل شد. رویدادی که تنها

گذشت زمان نشان داد تا چه حد، طراحان و برنامه ریزان آن، مانند شاه و هم پیمانان او در تحلیل مسائل ایران در آن مقطع، اشتباه می کردند.

بر حسب ظاهر شاه گمان می کرد با انحلال احزاب فاسد پیشین و تأسیس حزبی واحد و فراگیر که با عضویت اجباری تمام مردم ایران توأم خواهد شد، خواهد توانست از بروز بحران سیاسی، اقتصادی و نیز اجتماعی جلوگیری کند و به قول خود امکان حضور و مشارکت جدیتر فعالان سیاسی وفادار در عرصه های مختلف سیاسی، اجتماعی و اقتصادی را فراهم آورد و از سوی دیگر حزب رستاخیز را ضامن تداوم سلطنت در سلسله پهلوی قرار دهد و امیدوار باشد که به ویژه پس از کناره گیری او از سلطنت فرزندش بدون مواجه با مشکلی جدی سریر سلطنت را در اختیار بگیرد و در نهایت چنانکه منشور حزب بر پایه آن قرار گرفته بود، پایگاهی برای تحکیم موقعیت نظام شاهنشاهی، قانون اساسی و نیز دستاوردهای انقلاب سفید فراهم آورد. اما گذشت زمان هرگز در مسیر ایده هایی که شاه بر

اساس آن حزب رستاخیز را بنا نهاده بود، پیش نمی رفت. حاصل مجموعه اقدامات و تحولات سیاسی، اجتماعی و اقتصادی شاه و حکومتش، در سالهای پایانی سلطنت، به راستی، برای سلسله پهلوی فاجعه بار بود. به طوری که، می توان گفت در سقوط نهایی شاه، حزب رستاخیز نقش کمی نداشت.

اعلام تأسیس حزب رستاخیز

همچنانکه خاطرنشان نمودیم، مدتها قبل از آنکه تأسیس حزب رستاخیز از سوی شاه اعلام

1- . سمسون، آنتونی؛ بازار اسلحه، ص 272.
2- . وزیری، شاهرخ؛ پیشین؛ صص 400-401.
3- . همان، ص 402.