در انتظار امام (علیه السلام) صفحه 45

و زمامداری که امور مسلمانان را ترتیب دهد لازم است و بلکه از ضروریات اسلام می باشد. مرحوم بروجردی می افزاید: ناگفته نماند که سیاست شهرها و تامین جهات روحانی و تبلیغ و ارشاد به یک دیگر وابسته اند. بلکه از صدر اول اسلام

سیاست با دین و شئون آن مخلوط بوده است. چنانکه پیامبر خود امور مسلمانان را ترتیب می داد و در این کار سیاست بکار می برد و خصومت ها را حل و فصل می کرد و برای شهرها، حاکم تعیین می نمود و انواع مالیاتها چون خمس و زکات از آنها دریافت می داشت. روش خلفا و حتی امیرالمومنین نیز چنین بود. آن حضرت پس از خلافت ظاهری به کارهای مسلمین پرداخت و حکام و قضات برای شهرها گماشت. در آن هنگام وظایف سیاسی را در دل مراکز روحانی و ارشادی یعنی مساجد انجام می دادند. امیر، امام مسجد هم بود... بعدها مسجد جامع را نزدیک دار الاماره بنا کردند خلفا و امراء خود نمازهای جمعه و عید را بپا می داشتند. و نیز امور حج را ترتیب می دادند. به طوری که عبادات سه گانه شامل فوائد سیاسی نیز بودند. که در امور غیر آنها، نظیر این فوائد یافت نمی شد. و این از دیدگاه کسی که فکر و اندیشه کند پوشیده نمی ماند. این نوع آمیختگی میان جنبه های روحانی و سیاسی از ویژگیها و امتیازات دین اسلام است.