در انتظار امام (علیه السلام) صفحه 59

پاورقی

[1] المیزان - علامه طباطبائی.

[2] اطیعوا الله و اطیعوا الرسول خدا و پیامبر را اطاعت کنید. تغابن - 12.

2- لتحکم بین الناس بما اراک الله باید بدانچه خدا بتو نمایاند بین مردم داوری کنی. نساء - 105.

3- النبی اولی بالمومنین من انفسهم پیامبر نسبت به مومنان از خودشان برتر است. احزاب - 6.

4 - قل ان کنتم تحبون الله فاتبعونی یحبکم الله بگو اگر خدا را دوست دارید مرا

پیروی کنید تا خدا نیز شما را دوست داشته باشد آل عمران - 31.

5 - لقد کان لکم فی رسول الله اسوه حسنه براستی که در روش رسول خدا برای شما سرمشقی نیکو وجود دارد. احزاب - 21.

[3] این مسئله در فقه استدلالی مطرح بوده و اصل و فرع آن به استدلال کشیده می شود.

[4] آقای بروجردی می فرمایند: اموری در اجتماع وجود دارد که انسان بطور فردی نمی تواند آنها را بر آورد. این مسائل آنهاست که حفظ نظام اجتماع بدان وابسته است: مانند قضاوت، سرپرستی گمشدگان و آنها که دستشان از جامعه کوتاه است، تعیین مصرف اموال بی صاحب و مجهول المالک، حفظ انتظامات داخلی، حفاظت مرزها، امر به جهاد و دفاع در هنگام هجوم دشمنان و دیگر مسائلی که مربوط به اداره سیاست کشور است. این امور را تنها حاکم می تواند بعهده بگیرد.

[5] به کتاب جواهر رجوع شود.

[6] کتاب امر به معروف و نهی از منکر.

[7] وسائل الشیعه - شیخ حر عاملی کتاب قضاء.

[8] نهج الفقاهه حکیم ج 1 ص 300.

[9] نهج الفقاهه حکیم.

[10] جواهر.

[11] جواهر.

شکل حکومت در زمان غیبت

اشاره

حق فرمانروا بر مردم، و مردم بر فرمانروایان، واجبی از جانب خداست. که آن را نظامی برای همبستگی آنان و سر بلندی دینشان قرار داده است. مردم جز با اصلاح فرمانروایان و حاکمان جز با اصلاح جامعه، تغییر پیدا نمی کنند. اگر مردم و فرمانروایان حق یک دیگر را ادا نمایند، حق گرامی و دین بر پا و نشانه های عدالت نمایان خواهد شد. سنت ها و روش های پوچ بی مقدار خواهند گردید. زمانه، نیکو می شود و همگان بقای آن دولت را می

خواهند و آرزوهای دشمن به ناامیدی می گراید.

امام علی (ع)