- دیباچه 1
- مقدمه 3
- اشاره 3
- فصل اول: پرتویی در ابتدای راه 7
- اشاره 7
- ١. پیامد بدعت 9
- ٢. بدعت در لغت 19
- ٣. بدعت در اصطلاح 20
- اشاره 23
- الف) بدعت از دیدگاه قرآن کریم 24
- ب) معنا و آثار بدعت از دیدگاه روایات 29
- 5-برداشتها 33
- 6-عوامل انتشار بدعت 35
- اشاره 35
- الف) گمان رسیدن به مقام بالای عبادت خدای تعالی 36
- ب) پیروی از هوا و هوس 41
- ج) تسلیم در برابر غیر قرآن و سنت 42
- ٧. تقسیم بدعت 48
- 8-بدعت در بدعت 57
- فصل دوم: نقش اهل بیت پیامبر: در مبارزه با بدعتها 62
- اشاره 62
- ١. جبر و تفویض 63
- ٢. رأی و قیاس 66
- اشاره 66
- ٣. تشبیه و تجسیم 69
- اشاره 69
- ب) یدان (دو دست) 72
- الف) وجه (صورت) 72
- تأویل آیاتی که در ظاهر بر تشبیه و تجسیم دلالت میکنند 72
- د) خشم و خشنودی 75
- ج) استواء (استیلا یافتن یا قرار گرفتن) 75
- اشاره 77
- الف) ابراز بیزاری و لعن آنان 78
- ب) هشدار به مردم از پیروی این افراد و آشکار کردن دروغهای آنها 78
- ج) رد سخنان باطلِ غالیان 82
- 4-نفی رؤیت 87
- فصل سوم: چیزی که دلیل دارد بدعت نیست 91
- اشاره 91
- اشاره 98
- کارهای منسوب به بدعت 98
- ١. جشن گرفتن در میلاد نبوی و مناسبتهای اسلامی 99
- اشاره 105
- ٢. رفتن به زیارت قبر پیامبر و ائمّه و صالحان 105
- الف) استحباب سفر برای زیارت قبر پیامبر اکرم (ص) 108
- ب) بررسی دلیل قائلین به تحریم سفر به قصد زیارت قبر رسول خدا (ص) 110
- ج) مناقشه در دلیل ابن تیمیه بر تحریم 113
- فصل چهارم: نمونههایی از بدعت 116
- اشاره 116
- اشاره 116
- ١. نهی از متعه حج 116
- الف) نهی از متعه حج از چه زمانی پیدا شد؟ 120
- ب) موضع مسلمانان در برابر این نهی 122
- ٢. اقامه نماز تراویح به جماعت 124
- اشاره 124
- الف) نخستین کسی که فرمان داد تراویح را به جماعت بخوانند 128
- ب) موضع مسلمانان در برابر بدعتِ خواندنِ نماز تراویح به جماعت 130
- اشاره 133
- ٣. نماز ضُحی 133
- الف) وقت نماز ضحی 134
- یک - روایات مجمل 134
- ب) روایات اهل سنت درباره این مسئله 134
- اشاره 134
- دو - روایات ضعیف و جعلی 137
- سه - روایاتی که مشروعیت نماز ضحی را نفی میکند 139
- 4. نمونههای دیگری از بدعت 142
- نتیجه 143
- کتابنامه 145
شب، نماز روز بخواند. ولی به ابوبکر و عمر و سایر اصحاب چنین فرمانی ندادند.(1)
از «عبیدالله بن عبدالله بن عتبه» نقل است:
در هاجره (از زوال ظهر تا عصر) بر عمر بن خطاب وارد شدم و او را دیدم که مشغول نماز است. من نیز پشت سر او ایستادم. وی مرا به نزدیک خواند تا اینکه دوش به دوش او در سمت راستش قرار گرفتم و چون یرفا (خادم عمر) وارد شد، قدری عقب رفتم و پشت سر عمر صفی تشکیل دادیم.(2)
در این روایت، از یکسو، نمازی که در این وقت خوانده شود، طبق قاعده باید نافله ظهر باشد و از سوی دیگر، عنوان عملی که عمر مشغول به انجام آن بوده، برای ما مجهول است که آیا نماز ضحی بوده است یا نماز دیگر. بهویژه پسرش، عبدالله بن عمر - چنانکه بعدتر خواهد آمد - شهادت داده که پدرش هیچگاه نماز ضحی نخوانده است.
ابوهریره نیز دراینباره میگوید: «من به جز یک بار ندیدم که پیامبراکرم (ص) نماز ضحی بخواند»(3)
این روایت نیز از اجمال در دلالت بر خصوصِ نماز ضحی رنج میبرد؛ زیرا احتمال میرود پیامبر اکرم (ص) به دلیل حاجت یا به دلیل دیگری در آن وقت از روز به نماز ایستاده باشد و آن دلیل از ابوهریره پوشیده مانده باشد.
از انس نقل است:
1- زادالمعاد، ج ١، ص٢۶٨.
2- موطأ مالک، ج ١، ص ١١٢.
3- مسند احمد، ج ٢، ص ۴۴۶.