- دیباچه 1
- مقدمه 3
- اشاره 3
- اشاره 7
- فصل اول: پرتویی در ابتدای راه 7
- ١. پیامد بدعت 9
- ٢. بدعت در لغت 19
- ٣. بدعت در اصطلاح 20
- اشاره 23
- الف) بدعت از دیدگاه قرآن کریم 24
- ب) معنا و آثار بدعت از دیدگاه روایات 29
- 5-برداشتها 33
- 6-عوامل انتشار بدعت 35
- اشاره 35
- الف) گمان رسیدن به مقام بالای عبادت خدای تعالی 36
- ب) پیروی از هوا و هوس 41
- ج) تسلیم در برابر غیر قرآن و سنت 42
- ٧. تقسیم بدعت 48
- 8-بدعت در بدعت 57
- فصل دوم: نقش اهل بیت پیامبر: در مبارزه با بدعتها 62
- اشاره 62
- ١. جبر و تفویض 63
- ٢. رأی و قیاس 66
- اشاره 66
- اشاره 69
- ٣. تشبیه و تجسیم 69
- ب) یدان (دو دست) 72
- الف) وجه (صورت) 72
- تأویل آیاتی که در ظاهر بر تشبیه و تجسیم دلالت میکنند 72
- د) خشم و خشنودی 75
- ج) استواء (استیلا یافتن یا قرار گرفتن) 75
- اشاره 77
- ب) هشدار به مردم از پیروی این افراد و آشکار کردن دروغهای آنها 78
- الف) ابراز بیزاری و لعن آنان 78
- ج) رد سخنان باطلِ غالیان 82
- 4-نفی رؤیت 87
- اشاره 91
- فصل سوم: چیزی که دلیل دارد بدعت نیست 91
- اشاره 98
- کارهای منسوب به بدعت 98
- ١. جشن گرفتن در میلاد نبوی و مناسبتهای اسلامی 99
- ٢. رفتن به زیارت قبر پیامبر و ائمّه و صالحان 105
- اشاره 105
- الف) استحباب سفر برای زیارت قبر پیامبر اکرم (ص) 108
- ب) بررسی دلیل قائلین به تحریم سفر به قصد زیارت قبر رسول خدا (ص) 110
- ج) مناقشه در دلیل ابن تیمیه بر تحریم 113
- فصل چهارم: نمونههایی از بدعت 116
- اشاره 116
- اشاره 116
- ١. نهی از متعه حج 116
- الف) نهی از متعه حج از چه زمانی پیدا شد؟ 120
- ب) موضع مسلمانان در برابر این نهی 122
- اشاره 124
- ٢. اقامه نماز تراویح به جماعت 124
- الف) نخستین کسی که فرمان داد تراویح را به جماعت بخوانند 128
- ب) موضع مسلمانان در برابر بدعتِ خواندنِ نماز تراویح به جماعت 130
- ٣. نماز ضُحی 133
- اشاره 133
- یک - روایات مجمل 134
- ب) روایات اهل سنت درباره این مسئله 134
- اشاره 134
- الف) وقت نماز ضحی 134
- دو - روایات ضعیف و جعلی 137
- سه - روایاتی که مشروعیت نماز ضحی را نفی میکند 139
- 4. نمونههای دیگری از بدعت 142
- نتیجه 143
- کتابنامه 145
راویان آنها جعلکننده احادیث و دروغگو هستند، برای نمونه بیان میکند که از جمله آنها میتوان به این موارد اشاره کرد:
آنچه با سند مرفوع(1)از انس نقل شده است:
«کسی که بر نماز ضحی مداومت کند و آن را جز به سبب بیماری ترک نکند، من و او در قایقی از نور در دریایی از نور خواهیم بود» . این حدیث را «زکریا بن درید کندی» به نقل از حمید جعل کرده است.
«یعلی بن اشدق» از «عبدالله بن جراد» نقل کرده است که پیامبر اکرم (ص) فرمود: «هرکس از شما که نماز ضحی را خواند باید به خواندن آن متعبد باشد؛ چرا که بسا کسی آن را یک سال میخواند، اما بعد آن را فراموش و ترک میکند و آن نماز همچون شتر مادهای که در فراق فرزند از دست رفته خود ناله میکند، در فراق او ناله خواهد کرد» .
ابن عدی درباره ابن اشدق که راوی این حدیث است، مینویسد: «ابن اشدق از عموی خود، عبدالله بن جراد، از پیامبر اکرم (ص) روایات ناشناخته بسیاری نقل کرده [است] و خودش و عمویش نیز ناشناخته هستند» !
ابوحاتم نیز در همینباره گفته است: «یعلی، عبدالله بن جراد را ملاقات کرده است، اما وقتی پیر شد، عدهای بیدین دور او را گرفتند و نزدیک به دویست حدیث برای او جعل کردند و او ندانسته آن احادیث را روایت میکرد. در هر حال روایت کردن از او جایز نیست»(2)
1- سند مرفوع، سندی است که در یکی از طبقات قطع شده و چند طبقه بالاتر پریده باشد؛ برای مثال، یکی از راویان از کسی روایتی را نقل کند که چند قرن قبل از او بوده است و واسطه یا واسطههایی که در این میان بوده است، در سند نیامده باشد. مترجم .
2- درباره روایات مجعول در این مسئله و راویان آنها ر. ک: زاد المعاد، ج ١، صص ٢۶۶ - ٢۶٧؛ الغدیر، علامه امینی، ج۵، صص ٢٠٩ - ٣۵۶.