بدعت معیارها و پیامدها صفحه 18

چنین پیروی و اطاعت محضی را که در آیه شریفه ( لا تُقَدِّمُوا) به آن فرمان داده شده است، می‌توان به عبارتی چنین تعریف کرد: واردشدن در ولایت خدای تعالی و ایستادن در جایگاه عبودیت و سیر در این مسیر، اراده و مشیت بنده خدا را چنان‌که در مرتبه تکوین تابع محض اراده و مشیت خدای تعالی است، در مرتبه تشریع نیز تابع خواست و اراده او می‌کند که خود [در رابطه با مرتبه تکوین] فرموده است: ( وَ ما تَشاؤُنَ إِلاَّ أَنْ یَشاءَ اللهُ إِنَّ اللهَ کانَ عَلِیماً حَکِیماً) ؛ «و تا خدا نخواهد، [شما] نخواهید خواست؛ قطعاً خدا دانای حکیم است» . (انسان: ٣٠)

اما جمله پایانی آیه ( وَ اتَّقُوا اللهَ) ، امر به رعایت تقوا در مقام پیروی و عبودیت است و ( إِنَّ اللهَ سَمِیعٌ عَلِیمٌ) بیان علت نهی و دلیل رعایت تقوا در این کار است؛ به این بیان که تقوای الهی را در پیروی از این فرمان خدا رعایت کنید و نه در سخن و نه در فکر، بر خدا و رسول او پیشی نگیرید؛ چرا که خدا شنواست و سخن شما را می‌شنود و داناست و ظاهر و باطن و آشکار و پنهانتان را می‌داند.(1)

برای تأکید بر این نهی در عبارت‌های قرآنی، بیان این سه آیه شریفه کافی است:

(وَ مَنْ لَمْ یَحْکُمْ بِما أَنْزَلَ اللهُ فَأُولئِکَ هُمُ الْکافِرُونَ) (مائده: ۴۴)

و کسانی که به موجب آنچه خدا نازل کرده [است]، داوری نکرده‌اند، آنان خود کافرانند.

(وَ مَنْ لَمْ یَحْکُمْ بِما أَنْزَلَ اللهُ فَأُولئِکَ هُمُ الظَّالِمُونَ) (مائده: ۴۵)

و کسانی که به موجب آنچه خدا نازل کرده [است]، داوری نکرده‌اند، آنان خود ستمگرانند.