بدعت معیارها و پیامدها صفحه 33

تولا قرار دهد و خیال کند در حال عبادت کسی است که او را به آن کار امر کرده (یعنی خدا) درحالی‌که او در تمام آن مدت مشغول عبادت شیطان بوده است.

حضرت امام ابوجعفر محمد باقر (ع) نیز فرموده است:

أَدْنَی الشِّرْکِ أَنْ یَبْتَدِعَ الرَّجُلُ رَأْیاً فَیُحِبَّ عَلَیْهِ وَ یُبْغِضَ.(1)

پایین‌ترین حد شرک این است که مردی نظری را از خود ابداع نموده و چنان به رأی خود عشق بورزد که آن را ملاک دوستی و دشمنی با دیگران قرار دهد.

5-برداشت‌ها

از آنچه بیان شد می‌توان نتیجه گرفت:

الف) بدعت سه شرط اساسی دارد:

یک- اینکه به افزودن یا کاستن چیزی از دین، در آن دخل و تصرف شود؛

دو- اینکه هیچ ریشه‌ای در دین نداشته باشد؛

سه - اینکه در جامعه به‌عنوان یک امر شرعی تبلیغ و ترویج شده، شایع شود.

ب) بدعت کارهای نوآورانه و خطرناک است و نوعی گمراهی است و هر گمراهی در آتش است.

ج) بدعت از یک‌سو امری ناپسند است و از سویی دیگر، انجام‌دهنده آن مورد تنفر است. ازاین‌رو، هشدارهای بسیاری از سوی قرآن و سنت بر پرهیز از بدعت و اهل بدعت و احتیاط از افتادن در لغزش‌گاه‌های آن و سخنان گمراه‌کننده اهل آن، صادر شده است.

د) بدعت، آثار ویرانگر و بدی در دین و در مسلمانان دارد. ازاین‌رو، بر