بدعت معیارها و پیامدها صفحه 48

٧. تقسیم بدعت

در تقسیم بدعت، اختلاف نظرهای بسیاری وجود دارد. پیش از آغاز بحث، ابتدا باید بدانیم بدعت چند نوع است و اصلاً تقسیم بدعت امکان‌پذیر است یا خیر؟

در این میان، شماری بدعت را به دو بخش تقسیم کرده‌اند:

الف) بدعت خیر و حق؛

ب) بدعت شر و سوء یا به تعبیر دیگر، بدعت خوب و بدعت بد.

ملاک تقسیم‌بندی طرفداران این نوع تقسیم، این سخن رسول‌خدا (ص) است که فرمود:

مَنْ سَنَّ فِی الإسْلامِ سُنَّةً حَسَنَةً فَعُمِلَ بِهَا بَعْدَهُ، کُتِبَ لَهُ مِثْل ُ أَجْرِ مَنْ عَمِلَ بِهَا وَ لایُنْقَصُ مِنْ أُجُورِهِمْ شَیْءٌ وَ مَنْ سَنَّ فِی الإسْلامِ سُنَّةً سَیّئَةً فَعُمِلَ بِهَا بَعْدَهُ، کُتِبَ عَلَیهِ مِثْل ُ وِزْرِ مَنْ عَمِلَ بِهَا وَلایُنْقَصُ مِنْ أوْزارِهِمْ شَیْءٌ.(1)

هرکس در اسلام سنت نیکویی رواج دهد، برای او به میزان پاداش هرکس به آن سنت پسندیده عمل کند، نوشته می‌شود؛ بدون اینکه از پاداش آنها چیزی کاسته شود. و هرکس در اسلام سنت ناروایی رواج دهد، برای او به میزان گناه هرکس به آن سنت ناپسند عمل کند، نوشته می‌شود؛ بدون اینکه از گناه آنها چیزی کاسته شود.

یا این کلام پیامبر اکرم (ص) که در مقام هشدار می‌فرماید:

إِیَّاکَ أَنْ تَسُنَّ سُنَّةً بِدْعَةً فَإِنَّ الْعَبْدَ إِذَا سَنَّ سُنَّةً سَیِّئَةً لَحِقَهُ وِزْرُهَا وَ وِزْرُ مَنْ عَمِلَ بِهَا.(2)