- دیباچه 1
- مقدمه 3
- اشاره 3
- فصل اول: پرتویی در ابتدای راه 7
- اشاره 7
- ١. پیامد بدعت 9
- ٢. بدعت در لغت 19
- ٣. بدعت در اصطلاح 20
- اشاره 23
- الف) بدعت از دیدگاه قرآن کریم 24
- ب) معنا و آثار بدعت از دیدگاه روایات 29
- 5-برداشتها 33
- 6-عوامل انتشار بدعت 35
- اشاره 35
- الف) گمان رسیدن به مقام بالای عبادت خدای تعالی 36
- ب) پیروی از هوا و هوس 41
- ج) تسلیم در برابر غیر قرآن و سنت 42
- ٧. تقسیم بدعت 48
- 8-بدعت در بدعت 57
- فصل دوم: نقش اهل بیت پیامبر: در مبارزه با بدعتها 62
- اشاره 62
- ١. جبر و تفویض 63
- ٢. رأی و قیاس 66
- اشاره 66
- اشاره 69
- ٣. تشبیه و تجسیم 69
- ب) یدان (دو دست) 72
- الف) وجه (صورت) 72
- تأویل آیاتی که در ظاهر بر تشبیه و تجسیم دلالت میکنند 72
- د) خشم و خشنودی 75
- ج) استواء (استیلا یافتن یا قرار گرفتن) 75
- اشاره 77
- ب) هشدار به مردم از پیروی این افراد و آشکار کردن دروغهای آنها 78
- الف) ابراز بیزاری و لعن آنان 78
- ج) رد سخنان باطلِ غالیان 82
- 4-نفی رؤیت 87
- فصل سوم: چیزی که دلیل دارد بدعت نیست 91
- اشاره 91
- کارهای منسوب به بدعت 98
- اشاره 98
- ١. جشن گرفتن در میلاد نبوی و مناسبتهای اسلامی 99
- ٢. رفتن به زیارت قبر پیامبر و ائمّه و صالحان 105
- اشاره 105
- الف) استحباب سفر برای زیارت قبر پیامبر اکرم (ص) 108
- ب) بررسی دلیل قائلین به تحریم سفر به قصد زیارت قبر رسول خدا (ص) 110
- ج) مناقشه در دلیل ابن تیمیه بر تحریم 113
- فصل چهارم: نمونههایی از بدعت 116
- اشاره 116
- اشاره 116
- ١. نهی از متعه حج 116
- الف) نهی از متعه حج از چه زمانی پیدا شد؟ 120
- ب) موضع مسلمانان در برابر این نهی 122
- ٢. اقامه نماز تراویح به جماعت 124
- اشاره 124
- الف) نخستین کسی که فرمان داد تراویح را به جماعت بخوانند 128
- ب) موضع مسلمانان در برابر بدعتِ خواندنِ نماز تراویح به جماعت 130
- اشاره 133
- ٣. نماز ضُحی 133
- الف) وقت نماز ضحی 134
- یک - روایات مجمل 134
- اشاره 134
- ب) روایات اهل سنت درباره این مسئله 134
- دو - روایات ضعیف و جعلی 137
- سه - روایاتی که مشروعیت نماز ضحی را نفی میکند 139
- 4. نمونههای دیگری از بدعت 142
- نتیجه 143
- کتابنامه 145
برابر افکار، اعتقادات و احکام وارداتی بیگانهای است که در نهایت، به تحریف و تزویر و تخریب دین میانجامد. ( لِتَحْسَبُوهُ مِنَ الْکِتابِ وَ ما هُوَ مِنَ الْکِتابِ) .(1)
ازاینرو، خداوند متعال معیاری قرار داده تا دین او را از ادیانی که ساخته و پرداخته مردم است و برخی به وهم و تزویر آن را به آنچه خداوند نازل فرموده، نسبت میدهند، بازشناسند. درنتیجه، زندگی اسلامی و ایمانی، پاک و مصفا شود و هوس و نیرنگ فریبکاران، هیچ جنبهای از آن را تغییر ندهد، معانی و ارزشها و تشریعاتِ دین همچنان هدایتگر و نورانی بماند و نور توحید از همه جای آن بدرخشد.
در تاریخ اسلام، بهویژه در سه قرن آغازینِ آن، وجود همین بدعتها سبب شد اختلافهای بسیاری در دیدگاهها پدید آید و گروهها و فرقههایی ایجاد گردد. هدف این گروهها آن بود که از خطر پذیرش افترائات در دین در امان بمانند. همین امر به رویدادهای تلخی انجامید و سبب ریخته شدن خونهای بسیاری شد. حکومتهای حاکم در آن زمان نیز در شعلهور ساختن این درگیریها نقش عمدهای داشتند؛ زیرا آنان با این کار میخواستند اعمال منحرفانه خود را از نقد منتقدان و اعتراض معترضان در امان بدارند.
آنچه بهحق جای تأسف دارد، این است که این مسئله، امروز نیز بار دیگر تکرار شود و هر جریانی که زیر چتر یکی دیگر از جریانهای شناخته شده مسلمانان قرار نگیرد، به بدعت و انحراف در دین متهم شود
1- «که گمان کنید [چیزی را که میخوانند،] از کتاب خداست؛ درحالیکه از کتاب خدا نیست» . آل عمران: ٧٨ .