- دیباچه 1
- اشاره 3
- مقدمه 3
- فصل اول: پرتویی در ابتدای راه 7
- اشاره 7
- ١. پیامد بدعت 9
- ٢. بدعت در لغت 19
- ٣. بدعت در اصطلاح 20
- اشاره 23
- الف) بدعت از دیدگاه قرآن کریم 24
- ب) معنا و آثار بدعت از دیدگاه روایات 29
- 5-برداشتها 33
- 6-عوامل انتشار بدعت 35
- اشاره 35
- الف) گمان رسیدن به مقام بالای عبادت خدای تعالی 36
- ب) پیروی از هوا و هوس 41
- ج) تسلیم در برابر غیر قرآن و سنت 42
- ٧. تقسیم بدعت 48
- 8-بدعت در بدعت 57
- فصل دوم: نقش اهل بیت پیامبر: در مبارزه با بدعتها 62
- اشاره 62
- ١. جبر و تفویض 63
- ٢. رأی و قیاس 66
- اشاره 66
- ٣. تشبیه و تجسیم 69
- اشاره 69
- الف) وجه (صورت) 72
- تأویل آیاتی که در ظاهر بر تشبیه و تجسیم دلالت میکنند 72
- ب) یدان (دو دست) 72
- ج) استواء (استیلا یافتن یا قرار گرفتن) 75
- د) خشم و خشنودی 75
- اشاره 77
- الف) ابراز بیزاری و لعن آنان 78
- ب) هشدار به مردم از پیروی این افراد و آشکار کردن دروغهای آنها 78
- ج) رد سخنان باطلِ غالیان 82
- 4-نفی رؤیت 87
- فصل سوم: چیزی که دلیل دارد بدعت نیست 91
- اشاره 91
- اشاره 98
- کارهای منسوب به بدعت 98
- ١. جشن گرفتن در میلاد نبوی و مناسبتهای اسلامی 99
- ٢. رفتن به زیارت قبر پیامبر و ائمّه و صالحان 105
- اشاره 105
- الف) استحباب سفر برای زیارت قبر پیامبر اکرم (ص) 108
- ب) بررسی دلیل قائلین به تحریم سفر به قصد زیارت قبر رسول خدا (ص) 110
- ج) مناقشه در دلیل ابن تیمیه بر تحریم 113
- اشاره 116
- فصل چهارم: نمونههایی از بدعت 116
- اشاره 116
- ١. نهی از متعه حج 116
- الف) نهی از متعه حج از چه زمانی پیدا شد؟ 120
- ب) موضع مسلمانان در برابر این نهی 122
- ٢. اقامه نماز تراویح به جماعت 124
- اشاره 124
- الف) نخستین کسی که فرمان داد تراویح را به جماعت بخوانند 128
- ب) موضع مسلمانان در برابر بدعتِ خواندنِ نماز تراویح به جماعت 130
- اشاره 133
- ٣. نماز ضُحی 133
- یک - روایات مجمل 134
- اشاره 134
- ب) روایات اهل سنت درباره این مسئله 134
- الف) وقت نماز ضحی 134
- دو - روایات ضعیف و جعلی 137
- سه - روایاتی که مشروعیت نماز ضحی را نفی میکند 139
- 4. نمونههای دیگری از بدعت 142
- نتیجه 143
- کتابنامه 145
و این اتهام نیز رفتهرفته به حکم کفر و خروج از دین اسلام بینجامد که این جریان و امثال آن، برای امت اسلام چیزی جز ضرر بیشتر و خطرهای فراوانتر در بر نخواهد داشت.
خواننده عزیز! این تحقیق، پژوهشی در کمال تأمل در شناخت حقیقت و معیار بدعت است؛ همان چیزی که خود در اصل، عامل اطمینان و تطهیر بوده است، ولی بعدها برخی از آن سوء استفاده کردند و آن را ابزاری برای نابودی قرار دادند. این نوشتار طولانی، از چندین تحقیق تخصصی که از لحاظ تشریعی و تاریخی به بررسی این مسئله پرداخته بودند، بهره جسته است و در کنار آنها، مطالب و افکاری را که برای تکمیل بحث ضروری میداند، بر آن افزوده است.(1)مهمترینِ این تحقیقات که در این نوشتار از آنها استفاده شده است، عبارتند از: البدعة تحقیقی واقعگرایانه در مفهوم بدعت و پیاده کردن آن در پرتو راه اهلبیت ع به قلم دکتر شیخ جعفر باقری، نشر معاونت فرهنگی مجمع اهلبیت ع ، تهران، چاپ اول، ١۴١۵. ق / ١٩٩۴م .البدعة، مفهوم، تعاریف، آثار و موارد به قلم آیتالله جعفر سبحانی .البدعة، مفهوم و تعریف، نشر مرکز الرسالة، سلسلة المعارف الإسلامیه، ش ٩، قم، چاپ اول، سال ١۴١٨. ق .
از خدای متعال میخواهیم ما را از کسانی قرار دهد که سخنان را میشنوند و از بهترین آنها پیروی میکنند. از او میخواهیم که ما را از افتادن به دنبال آنچه او نمیپسندد و از آن خشنود نیست، در امان نگاه دارد؛ زیرا اوست که برای ما کافی است و نیکو حمایتگری است و سپاس، شایسته پروردگار جهانیان است.
1- مهمترینِ این تحقیقات که در این نوشتار از آنها استفاده شده است، عبارتند از: الف