مناجات منتظران جلد 1 صفحه 102

1- بحارالانوار، ج93، ص358، ح16، به نقل از مکارم الاخلاق.

مانع اجابت دعاست. دقّت شود که گذشتن لقمه به دهان در دو صورت حرام می شود: یکی اینکه خود آن لقمه از راه حرام (مثلاً پول حرام) به دست آمده باشد. دوم اینکه چه بسا لقمه با پول حلال حاصل شده باشد، امّا خوردن آن شرعاً جایز نباشد؛ مثلاً شخص روزه دار بدون هیچ عذر شرعی آن را بخورد یا متعلّق به دیگری باشد و بدون اجازه مالک، آن را مصرف نماید.

شرط چهارم دعاکننده: دعا در حال عافیت

از دیگر شرایط لازم برای اجابت دعا این است که انسان در حال عافیت و قبل از آنکه مبتلا به مصیبت و گرفتاری شود، اهل دعا باشد. اگر چنین نباشد، وعده ای به استجابت دعای شخص داده نشده است. به اینکه انسان قبل از نزول بلا، اهل دعا باشد، «تَقَدُّم- پیش افتادن» در دعا گفته می شود. منظور این است که دعایش به وقتی مبتلا به بلایی می شود، اختصاص نداشته بلکه همیشه اهل دعا باشد. حضرت امام صادق علیه السلام در این خصوص می فرمایند:

مَن تَقَدَّمَ فی الدُّعاءِ اُستُجیبَ لَهُ اِذا نَزَلَ بِهِ البَلاءُ وَ قالَتِ المَلائِکَهُ: صَوتٌ مَعرُوفٌ و لم یُحجَب عَنِ السَّماءِ وَ مَن لَم یَتَقَدَّم فی الدُّعاءِ لَم یُستَجَب لَهُ اِذا نَزَلَ بِه البَلاءُ وَ قالتِ المَلائِکَهُ: اِنّ ذَا الصّوتَ لا نَعرِفُه.(1)

هرکس در دعا کردن پیش افتد، در هنگام گرفتاری، دعایش مستجاب می شود و (در آن وقت) فرشتگان می گویند: صدای آشنایی است و از بالا رفتن به آسمان باز داشته نمی شود. و هرکس در دعا پیشی نگیرد، هنگام گرفتاری دعایش مستجاب نمی شود و فرشتگان می گویند: ما این صدا را نمی شناسیم!

آری فرشتگانی که مأمورند صدای دعاکنندگان را بشنوند و به آنان پاسخ دهند، از جانب پروردگارشان اجازه ندارند که صداهای ناآشنا را اجابت کنند و تنها به کسانی1.