مناجات منتظران جلد 1 صفحه 138

1- بحارالانوار، ج93، ص314، ح19، به نقل از عدّه الدّاعی.

2- همان، ص341، ح11، به نقل از عدّه الدّاعی.

زمینه ها و اسباب ظاهری اعتماد نمی کند، همچنین بخاطر بودن بعضی موانع ظاهری در راه اجابت خواسته اش از آن ناامید نمی گردد. بلکه همیشه تنها بر خدای متعال تکیه می کند و با وجود اینکه سراغ فراهم نمودن اسباب و شرایط عادی تحقّق خواسته اش می رود و در رفع موانع می کوشد؛ امّا همه امیدش فقط به خداست و از غیر او قطع امید می کند. کسی که چنین اعتقادی دارد، همیشه حال غریقی را دارد که فریادرسی برای خود نمی بیند و می تواند این ادب مهم دعا کردن را در خود پیاده کند.

2- رضا به قضای الهی

دومین ادب قلبی دعا آن است که انسان به خاطر عدم رضایت از قضای الهی دعا نکند، بلکه در هر حال - چه خوشایند و چه ناخوشایند - قلباً به آنچه خداوند برایش مقدّر فرموده، راضی و خشنود باشد. در این صورت خداوند وعده فرموده که دعایش را مستجاب می فرماید. از امام صادق علیه السلام نقل شده که فرمودند:

کَیفَ یَکُونُ المُؤمِنُ مُؤمِناً و هو یَسخَطُ قِسمَه ... وَ أَنَا الضّامِنُ لِمَن لم یَهجُس فی قَلبِهِ الّا الرِّضا اَن یَدعُوَ اللهَ فَیُستَجابُ له.(1)

چگونه مؤمنی، مؤمن است در حالی که از قسمت (مقدّر) خود ناراضی باشد ... و من ضامنم برای کسی که چیزی جز خشنودی (از قضای الهی) در دلش نباشد که دعای او به درگاه خداوند مستجاب شود.

انسان مؤمن ممکن است گاهی از وضعیّتی که برایش پیش آمده ناراحت باشد مثلاً از بیماری یا فقر و ... این ناراحتی به معنای ناملایم بودن درد و رنج و مصیبت است. ولی لازمه آن ناخشنودی از تقدیر الهی در حقّ او نیست. البتّه احتمال می دهد که این بیماری یا وفقر و ... به علّت ناشکری و ارتکاب گناهان باشد و در این فرض از کوتاهی و تقصیر خودش ناراضی است؛ امّا از عدل خداوند که او را به عقوبت گناهانش گرفتار ساخته ناخشنود نمی باشد.1.