مناجات منتظران جلد 1 صفحه 144

1- اصول کافی، کتاب الدّعاء باب الثّناء قبل الدّعاء، ح2.

تَبدَأُ فَتَحمَدُ اللهَ وَ تَذکُرُ نِعَمَهُ عِندَکَ ثُمَّ تَشکُرُه...(1)

شروع می کنی، پس حمد خداوند را بجا می آوری و نعمت های او را که به تو ارزانی داشته، یاد می کنی سپس او را شکر می گزاری ...

یاد کردن از نعمت هایی که خداوند به انسان ارزانی داشته، خود از مصادیق شکر زبانی است. البتّه شکر زبانی برخاسته از شکر قلبی می باشد و مرحله سوم شکرگزاری شکر عملی است. حدّاقل انتظاری که در این جا می رود آن است که دعا کننده پس از حمد و ثنای الهی، نعمت های خداوند را به زبان شکر بگوید در حالیکه قلباً از منعم خویش سپاسگزار است. به زبان آوردن نعمت هایی که خداوند در اختیار انسان قرار داده، از مصادیق شکر او به شمار می آید و همچنین اقرار و اعتراف به عجز از شکرگزاری - مطابق فرمایش ائمّه علیهم السلام - ادای حقّ شکر خداوند محسوب می گردد.(2)

گاهی بیان نعمت های خداوند و شکرگزاری نسبت به آنها، پس از ذکر صلوات بر پیامبر صلّی الله علیه و آله و سلّم و اهل بیت او علیهم السلام آمده است که یکی دیگر از آداب نیکوی دعا کردن به شمار می آید. امام صادق علیه السلام در حدیثی که بیان تمجید و تعظیم خداوند را پس از ادای فریضه مورد تأکید قرار داده اند، می فرمایند:

ثُمَّ تَذکُرُ بَعدَ التَّحمیدِ لِلّهِ و الثَّناءِ عَلَیهِ و الصَّلاهِ علَی النَّبِیِّ صلّی الله علیه و آله و سلّم ما اَبلاکَ و أَولاکَ وَ تَذکُرُ نِعَمَهُ عِندَکَ وَ عَلَیکَ وَ ما صَنَعَ بِکَ فَتَحمَدُهُ وَ تَشکُرُهُ علی ذلِکَ...(3)

سپس بعد از حمد و ثنای خداوند و صلوات فرستادن بر پیامبر صلّی الله علیه و آله و سلّم، یاد می کنی از آنچه (خداوند) وسیله آزمایش تو قرار داده و آن نیکی هایی که به تو نموده است و یاد می کنی از نعمت هایی که به تو ارزانی داشته و در نزد توست و الطافی که به تو نموده است، آنگاه او را به خاطر همه اینها می ستایی و سپاس می گزاری.ل.