مناجات منتظران جلد 1 صفحه 169

1- بحارالانوار، ج93، ص336، ح30، به نقل از مکارم الاخلاق.

2- بحارالانوار، ج93، ص335 ح25 به نقل از عدّه الدّاعی، متن و ترجمه حدیث در فصل سوم همین بخش آمده است.

لرزیدن از خوف خدا

گاهی ترس از خدا چنان شدید می شود که لرزه بر تن انسان می افکند. یکی از حالاتی که امید اجابت دعا در آن زیاد است، وقتی است که چنین حالتی در انسان پیدا می شود. از امام باقر علیه السلام نقل شده که فرمودند:

اُطلُبِ الإجابَهَ عِندَ اقشِعرارِ الجِلدِ و عِندَ اِفاضَهِ العِبرَهِ.(1)

وقتی بدن (از ترس) می لرزد و هنگامی که اشک جاری می شود، اجابت (دعا) را طلب کن.

خوشا به حال کسی که به خاطر انجام گناهانش چنین ترسی از عدل الهی پیدا کند، در آن صورت دعایش مستجاب می گردد. در فرمایش دیگری از امام صادق علیه السلام نقل شده که فرمودند:

اِذَا اقشَعَرَّ جِلدُکَ وَ دَمَعَت عَیناکَ فَدُونَکَ دُونَکَ فَقَد قُصِدَ قَصدُکَ.(2)

هنگامی که بدنت می لرزد و چشمانت می گرید، پس، بگیر! بگیر! زیرا مقصود تو قصد شده است.

«بگیر» یعنی خواسته ات را بگیر چون در این حال آنچه می خواهی مورد قصد و اراده خدای متعالی قرار گرفته، دعایت مستجاب می گردد. انسان باید چنین حالتی را مغتنم شمرده و حاجت هایش را در این حال از خداوند طلب نماید.

ابتهال

عمل دیگری که همراه با گریستن جزء آداب نیکوی دعا به پیشگاه الهی بهشمار می آید، «ابتهال» است. ابتهال در لغت به معنای لابه و التماس کردن می باشد(3) و در جایی به کارمی رود که انسان با اظهار نهایت خواری و تذلّل به پیشگاه خداوند، کمال9.