مناجات منتظران جلد 1 صفحه 23

1- اصول کافی، کتاب الدُّعاء، باب تسمیه الحاجه فی الدُّعاء، ح1.

2- انعام/42.

3- انعام/43.

پس چرا آنها وقتی به سختی افتادند، تضرّع نکردند؟ ولیکن دلهایشان سخت شد و شیطان کارهای (زشت) آنها را برایشان زیبا جلوه داد.

در این آیات به روشنی بیان شده که یکی از حکمت های گرفتار ساختن بندگان به سختی و بیچارگی این است که آنها درمانده شده و در پیشگاه الهی به زاری و تضرّع بیفتند و آنان که چنین نکردند به این سبب بوده که فریب شیطان را خورده و دلهایشان را قساوت گرفته است.

فراموش نشود که هدف از خلقت انسان چیزی جز بندگی خدا نبوده است و روح این بندگی همانا یافتن عجز و بیچارگی و نیاز است که انسان را به در خانه خدا برده و دستش را به درگاه بی نیازش بلند می سازد. این جاست که جایگاه و منزلت دعا به خوبی روشن می گردد، چون روح دعا چیزی جز اظهار ناداری انسان و طلب رفع نیاز از خدای بی نیاز نیست. بنابراین صحّت فرمایش رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم برای ما وجدانی می شود که فرمودند:

الدُّعاءُ مُخُّ العِبادَه.(1)

مغز هر چیز لبّ و حقیقت آن می باشد و دعا نیز مغز و لبّ عبادت خداوند است.

تعمیم دعا به امور کوچک و بزرگ

باتوجّه به این مطالب انسان مؤمن سعی می کند که حال دعا را در خود نسبت به همه نیازهایش - اعم از کوچک و بزرگ - تقویت نماید و در این مسیر فرمایش رسول مکرّم اسلام صلّی الله علیه و آله و سلّم را الگوی خویش سازد که فرمودند:

سَلُوا اللهَ عَزَّ وَ جَلَّ ما بَدا لکم مِن حَوائِجِکُم حَتّی شِسعِ النَّعلِ فَإنَّه اِن لم یُبَسِّرهُ لَم یَتَیَسَّر.(2)

هر نیازی که برایتان پیش می آید از خدای عزّ و جلّ (رفع آن را) درخواستق.