مناجات منتظران جلد 1 صفحه 29

1- بحارالانوار، ج93، ص382، ح12، به نقل از نهج البلاغه.

2- نهج البلاغه صبحی صالح، کلمه قصار 419.

امان نیست و نباید از این واقعیّت غافل بماند. این گونه انسان همیشه نیازمند دعاست چه در گرفتاری باشد و چه در عافیت.

به طور کلّی می توان از آیات و احادیث چنین برداشت کرد که: خداوند دوست دارد همیشه بندگانش را در حال دعا و توجّه به پیشگاه خود ببیند. در منطق قرآن، کسی که اهل دعا نیست، اصلاً مورد توجّه و عنایت پروردگارش قرار نمی گیرد:

قُل ما یَعبَؤُ بِکُم رَبّی لولا دُعاؤُکُم.(1)

بگو (ای پیامبر): اگر دعای شما نباشد، پروردگارم توجّهی به شما نمی فرماید.

ملاحظه می شود که همه عنایات و توجّهات الهی موکول به دعای بندگان شده است. البتّه این آیه بیانگر قاعده و قانونی است که خداوند آن را وضع فرموده ولی به قدرت و مشیّت خود ممکن است گاهی خارج از این ضابطه کسی را مورد لطف و عنایتش قرار دهد، امّا به هر حال ضابطه و ملاک عمل انسان ها باید مضمون همین آیه شریفه باشد.

برتری دعا بر تلاوت قرآن

در احادیث اهل بیت علیهم السلام با استناد به همین آیه کریمه، دعا از تلاوت قرآن برتر و با فضیلت تر دانسته شده است. از حضرت علیّ بن موسی الرّضا علیهما السلام نقل شده که فرمودند:

الدُّعاءُ اَفضَلُ مِن قِراءَهِ القُرآنِ لأنَّ اللهَ جَلَّ وَ عَزَّ یَقُول: ما یَعبَؤُکُم رَبّی لولا دُعاؤُکُم... .(2)

دعا کردن از خواندن قرآن بافضیلت تر است چون خدای عزّ و جل می فرماید: ما یعبؤ بکم ربّی... .

در حدیث دیگری آمده است که معاویه بن عمّار به امام صادق علیه السلام عرض می کند:م.